Aneta Zawadzka
Europejska Rada ds. Badań Naukowych (European Research Council, ERC) wraz ze Stowarzyszeniem Laureatów Grantów ERC powołała do życia nową inicjatywę, której nazwa brzmi Ambasadorzy ERC. Celem tego przedsięwzięcia jest „wzmacnianie widoczności instytucji oraz zwiększanie możliwości pozyskiwania grantów przez badaczy, a także szerzej – wspieranie rozwoju badań podstawowych w całej Europie”. 17 badaczek i 15 badaczy wybranych spośród 200 kandydatur, jakie napłynęły od grantobiorców ERC, pełnić będzie rolę rzeczników badań pionierskich w Europie. W praktyce oznacza to zaangażowanie we współpracę ze środowiskami naukowymi, decydentami politycznymi, a także mediami. Wśród zadań postawionych przed ambasadorami ERC znalazło się także wspieranie działań przyczyniających się do rozwoju technologicznego i społecznego w Europie. Podejmowanie tego typu działań ma na celu zwiększenie odporności na globalne, stale rosnące zagrożenia oraz kryzysy wynikające chociażby z zachodzących zmian klimatycznych. Niezwykle ważnym aspektem działalności nowo powołanych ambasadorów ERC będzie inicjowanie akcji mających na celu przekonywanie osób decyzyjnych o konieczności zwiększania środków przeznaczonych na finansowanie nauki.
W 32-osobowym gronie jest dwoje badaczy z Uniwersytetu Warszawskiego: prof. dr hab. Justyna Olko, dwukrotna laureatka grantu ERC oraz prof. dr hab. Michał Tomza, posiadający na swoim koncie jeden grant ERC, informuje pismo uczelni „Uniwersytet Warszawski” (nr 2/2025). Ich obecność w tak zacnym gronie jest niezwykle istotna, gdyż „oprócz celów ogólnie zarysowanych przez ERC na poziomie krajowym ambasadorzy będą indywidualnie podejmować działania najlepiej dostosowane do potrzeb i specyfiki lokalnego środowiska naukowego”. Dwoje polskich naukowców zadeklarowało chęć podjęcia starań na rzecz zwiększenie udziału badaczy z naszego kraju w zdobywaniu grantów ERC. A jest się o co starać. Do tej pory bowiem naukowcy z Polski uzyskali 90 grantów, czytamy. Dla porównania badacze z Niemiec mają ich na swoim koncie już ponad 2900.
„W obliczu rosnących zagrożeń w cyberprzestrzeni, w tym związanych z wykorzystaniem komputerów kwantowych do łamania kodów, zdolność do zabezpieczania strategicznej komunikacji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa państwa”, przekonuje pismo pracowników i studentów WAT „Głos Akademicki” (nr 4/2025). Mając na uwadze powagę tej sytuacji, optoelektronicy z Wojskowej Akademii Technicznej podjęli się zadania stworzenia systemów, dzięki którym można myśleć o skutecznym zabezpieczaniu komunikacji. W ramach realizacji projektu OptoKrypt powstały „modularne układy kwantowej kryptografii optycznej, na które składa się system dystrybucji klucza kwantowego (QKD) i kwantowy generator liczb losowych”. Projekt, o którym mowa, stwarza zupełnie nowe szanse zarówno dla administracji, jak i sektora finansowego oraz obronnego. Wspomniana technologia QKD stanowi przełom, jeśli chodzi o ochronę strategicznych danych państwowych oraz infrastruktury krytycznej. Jej siła tkwi w możliwości zapewnienia całkowitej odporności na przechwycenie oraz podsłuchiwanie przesyłanych informacji. Może znaleźć zastosowanie w kwantowej łączności satelitarnej, a także w usługach chmurowych.
OptoKrypt jest realizowany przez konsorcjum, w składzie którego, oprócz będącego liderem Instytutu Optoelektroniki WAT, znalazła się także firma TELDAT sp. z o.o. oraz NASK – Państwowy Instytut Badawczy. „Rozwiązanie jest kluczowym elementem europejskiej inicjatywy łączności satelitarnej”, podkreśla pismo. Na uwagę zasługuje z pewnością fakt, że w tym przypadku mamy do czynienia z całkowicie polskim systemem.
AMSE, czyli The Association of Medical Schools in Europe, to cieszące się uznaniem stowarzyszenie europejskich szkół medycznych. Jego misją jest „wspieranie doskonałości i wartości akademickich poprzez promowanie standardów edukacyjnych i jakościowych w kształceniu medycznym oraz utrzymywanie wysokiego poziomu usług medycznych i opieki zdrowotnej”. Do AMSE, które zrzesza wiodące uczelnie medyczne, dołączył niedawno Gdański Uniwersytet Medyczny. Taki krok pozwala uczelni z grodu Neptuna uzyskać dostęp do najlepszych praktyk oraz innowacji w edukacji medycznej.
Uczestnictwo w powołanym w 1979 roku stowarzyszeniu, które początkowo nosiło nazwę Association of Medical Deans in Europe i było „odpowiedzią na potrzebę stworzenia forum współpracy między wydziałami medycznymi w Europie”, daje możliwość nawiązania wielostronnej współpracy oraz pozwala na wymianę doświadczeń między liczącymi się uczelniami europejskimi. Inną niewątpliwą korzyścią jest udział w międzynarodowych projektach edukacyjnych i badawczych. Gdański Uniwersytet Medyczny stał się trzecim członkiem stowarzyszenia wywodzącym się z Polski, informuje „Gazeta GUMed” (nr 7/2025). Dołączył tym samym do Uniwersytetu Medycznego w Lublinie oraz Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, czytamy.
Aneta Zawadzka
