Budynek Uniwersytetu SWPS w Warszawie. Fot. Uniwersytet SWPS
W latach 90. XX wieku powstało kilka uczelni utworzonych przez pracowników instytutów Polskiej Akademii Nauk i w kilku przypadkach początkowo niemal przy nich afiliowanych. Jedną z nich była Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej, utworzona w 1996 roku przez trzech profesorów z Instytutu Psychologii PAN: Andrzeja Eliasza, który został pierwszym rektorem SWPS, Zbigniewa Pietrasińskiego i Janusza Reykowskiego. Zgodnie z nazwą, pierwszym prowadzonym kierunkiem studiów była psychologia społeczna. Kształcenie w pierwszym roku istnienia uczelni rozpoczęło 500 osób. W 2008 roku uprawnienia założycielskie przekazano poznańskiemu biznesmenowi Piotrowi Voelkelowi. Ta reorganizacja miała dać nowy impuls rozwojowy dynamicznej, już wówczas jednej z najlepszych uczelni niepublicznych. Wkrótce SWPS poddała ewaluacji działalność naukową pięciu wydziałów (3 warszawskich i 2 zamiejscowych w Sopocie i Wrocławiu), i uzyskała jedną kategorię A+, jedną A i 3 B. To sprawiło, że w 2015 roku Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej jako pierwsza uczelnia niepubliczna spełniła kryteria wyznaczone przez prawo i uzyskała status tzw. uniwersytetu przymiotnikowego, kategorii szkół wyższych powołanej ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 roku. Przyjęła wówczas nazwę SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny, ale z powodów praktycznych używała też skróconej wersji – Uniwersytet SWPS. Ta ostatnia bardzo się przydała, gdy w wyniku ostatniej ewaluacji działalności naukowej wiosną tego roku uczelnia uzyskała 2 kategorie A+, 4 A i jedną B+ w trzech dziedzinach, spełniając tym samym wymogi ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z 2018 roku niezbędne do uzyskania statusu uniwersytetu klasycznego. Stosowny wniosek złożono w Ministerstwie Edukacji i Nauki jeszcze w październiku 2022 roku, a decyzja w tej sprawie zapadła w grudniu 2022 roku. W jej wyniku SWPS Uniwersytet Humanistycznospołeczny jako pierwsza uczelnia niepubliczna uzyskał status uniwersytetu pełnego, klasycznego (później, w marcu 2023 roku taką zgodę uzyskały uczelnie tworzące Federację Naukową WSB–DSW). Zmianę nazwy władze uczelni odsunęły w czasie do nowego roku akademickiego, zatem stanie się to 1 października 2023 r. Wówczas nazwa Uniwersytet SWPS stanie się oficjalną nazwą uczelni.
Uniwersytet SWPS ma specyficzną strukturę. Tworzy go 11 wydziałów, umiejscowionych w sześciu miastach: Warszawie (1996), Sopocie (2002), Wrocławiu (2003), Poznaniu (2010), Katowicach (2010) i Krakowie (2022). Wydziały odpowiadają za dydaktykę, a działalność naukowa to domena pięciu instytutów o ogólnopolskim charakterze. Uczelnia dysponuje własnymi lokalami w Warszawie (cały kampus z akademikiem), Sopocie, Wrocławiu i Katowicach, w Poznaniu korzysta z obiektu należącego do jej założyciela, który użytkuje wespół z jego inną uczelnią – Collegium da Vinci, a w Krakowie rozgląda się za miejscem na docelową inwestycję.
Uczelnia posiada 26 centrów badawczych i nowoczesną infrastrukturę, m.in. laboratoria, sale do badań fokusowych, aparaturę do prowadzenia badań psychofizjologicznych; neuropsychologicznych, elektromiograficznych, oleograficznych; behawioralnych. Przy uczelni działa Fundacja Pro Akademika, spółka celowa SWPS Innowacje oraz Klinika Terapii Poznawczo-Behawioralnej Uniwersytetu SWPS, zatrudniająca już prawie 150 psychoterapeutów.
Kadrę Uniwersytetu SWPS tworzy 849 pracowników zatrudnionych na umowy o pracę, w tym 406 w pionie organizacyjnym i 443 nauczycieli akademickich. W tej ostatniej grupie jest 21 pracowników badawczych (13 dr., 6 dr. hab. i 2 prof. tytularnych), 220 badawczo-dydaktycznych (10 mgr., 104 dr., 74 dr. hab. i 32 prof. tyt.) i 202 dydaktycznych (54 bez stopnia naukowego, w tym 51 mgr., 130 dr., 13 dr. hab. i 5 prof. tyt.). Ponadto na umowach cywilnoprawnych zatrudnionych jest 1208 nauczycieli akademickich.
Uniwersytet SWPS kształci dziś na blisko 50 kierunkach ponad 16 tys. studentek i studentów, w tym ponad 8,7 tys. w trybie stacjonarnym i 7,6 tys. w niestacjonarnym. Ponad 4,3 tys. słuchaczek i słuchaczy uczestniczy w ponad 170 kierunkach studiów podyplomowych. W Szkole Doktorskiej w formie stacjonarnej kształci się 56 doktorantów. Na Interdyscyplinarnych Studiach Doktoranckich jest 78 osób, a 158 przygotowuje doktorat w trybie eksternistycznym (w tym 150 z prawa). Korzystając z uprawnień do nadawania stopni naukowych, Uniwersytet SWPS wypromował dotychczas 429 doktorów i 105 doktorów habilitowanych.
Obecnie, po ewaluacji dyscyplin naukowych w 2022 roku, uczelnia ma uprawnienia doktorskie i habilitacyjne w 7 dyscyplinach w trzech dziedzinach. W dziedzinie nauk społecznych są to: psychologia (kat. A+), nauki o polityce i administracji (kat. A+), nauki socjologiczne (kat. A) i nauki prawne (kat. B+). W dziedzinie nauk humanistycznych: literaturoznawstwo (kat. A) oraz nauki o kulturze i religii (kat. A). W dziedzinie sztuki – sztuki plastyczne i konserwacja dzieł sztuki (kat. A).
Uniwersytet SWPS należy do sojuszu European Reform University Alliance (ERUA) w ramach inicjatywy Uniwersytetów Europejskich.
(PK)
(Więcej na temat uczelni, jej misji i wizji działalności w rozmowie z prof. Romanem Cieślakiem, rektorem Uniwersytetu SWPS)
Wróć