logo
FA 7-8/2021 informacje i komentarze

Wydarzenia

Wydarzenia 1

Fot. ERC

Niemka za sterami ERC

BRUKSELA Biolożka prof. Maria Leptin będzie od października nową przewodniczącą Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Zastąpi prof. Jean-Pierre’a Bourguignon, który tymczasowo, po rezygnacji prof. Mauro Ferrariego, piastował to stanowisko od lipca ub.r. Prof. Leptin przez ostatnie 11 lat pełniła funkcję dyrektora Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej. W tym samym czasie stworzyła zespół w Europejskim Laboratorium Biologii Molekularnej w Heidelbergu, który bada rozwój złożonych kształtów komórek w układzie oddechowym Drosophila oraz rolę lokalizacji RNA w tworzeniu kształtu komórki. Od stycznia tego roku jednym z wiceprzewodniczących ERC jest prof. Andrzej Jajszczyk (odpowiada za nauki fizyczne i techniczne). European Research Council to utworzona w 2007 roku przez Komisję Europejską agenda Unii Europejskiej finansująca badania naukowe. Do tej pory do 16 polskich jednostek trafiło już w sumie 45 grantów ERC wszystkich kategorii.

Wydarzenia 2

Fot. MEiN

Zmiana na czele PKA

WARSZAWA/LUBLIN Prof. Stanisław Wrzosek z Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II został nowym przewodniczącym Polskiej Komisji Akredytacyjnej. Powołanie otrzymał 24 czerwca z rąk ministra edukacji i nauki Przemysława Czarnka. To piąty szef PKA od chwili jej powstania w 2002 r. (po: Andrzeju Jamiołkowskim, Zbigniewie Marciniaku, Marku Rockim i Krzysztofie Diksie). Jest prawnikiem związanym od 1997 roku z KUL. Pracuje w Katedrze Prawa Samorządu Terytorialnego i Nauki Administracji w Instytucie Nauk Prawnych na Wydziale Prawa, Prawa Kanonicznego i Administracji. Był rektorem Wyższej Szkoły Handlowej w Radomiu, w której obecnie zajmuje stanowisko profesora zwyczajnego. W latach 2016–2020 PKA wydała w sumie 1555 ocen, z czego 1367 pozytywnych, 75 wyróżniających się, 89 warunkowych, 24 negatywne. W 138 przypadkach odstąpiono od wydania oceny.

Wydarzenia 3

Fot. Lovethislife fotografie

NZS ma nową przewodniczącą

RZESZÓW/WROCŁAW Szóstą kobietą stojącą na czele Niezależnego Zrzeszenia Studentów została Alicja Książek, studentka II roku Master of Business Management Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu. Zastąpiła Krzysztofa Białasa. W NZS działa od prawie 5 lat. W minionej kadencji pełniła funkcję wiceprzewodniczącej Zarządu Krajowego ds. projektów. Jest drugą reprezentantką UE we Wrocławiu na stanowisku przewodniczącego NZS (po Michale Jarosie wybranym w 2003 roku z ówczesnej Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu) i 28 osobą kierującą największą organizacją studencką w Polsce w jej ponad 40-letniej historii. NZS działa obecnie na 29 uczelniach, w tym m.in. we wszystkich uniwersytetach ekonomicznych, jednym medycznym, dziewięciu uczelniach technicznych oraz w PWSZ w Tarnowie. Skupia około 1,5 tys. członków, a tysiąc kolejnych osób jest sympatykami.

Wydarzenia 4

Fot. Anna Wojnar

Doktorat h.c. – prof. Marek Krawczyk

KRAKÓW Wybitny specjalista w dziedzinie chirurgii ogólnej i onkologicznej oraz transplantologii klinicznej został 22 czerwca doktorem honoris causa Uniwersytetu Jagiellońskiego. Uhonorowano go za stworzenie największego w Polsce i jednego z największych w Europie ośrodka transplantacyjnego wątroby, pionierskie zabiegi w chirurgii wątroby i transplantologii tego narządu oraz wybitne osiągnięcia naukowe. Od czasu studiów prof. Marek Krawczyk związany jest z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym. W latach 2008–2012 był rektorem tej uczelni. W ostatniej dekadzie XX w. rozpoczął współpracę z Katedrą Chirurgii Ogólnej, Onkologicznej i Gastroenterologicznej UJ, gdzie pod kierunkiem prof. Tadeusza Popieli rozpoczął się w Polsce wieloośrodkowy program naukowo-badawczy dotyczący poprawy leczenia chorych na raka żołądka.

Wydarzenia 5

Doktorat h.c. – prof. Reinhard Zimmermann

LUBLIN Wybitny znawca prawa rzymskiego, historii prawa, prawa prywatnego i europejskiego, został doktorem honoris causa Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II. Uczony otrzymał najwyższą godność akademicką za szczególne osiągnięcia w dziedzinie prawa, odkrywanie i popularyzowanie źródeł europejskiej tożsamości prawnej. Prof. Zimmermann jest niemieckim prawnikiem i wykładowcą uniwersytetów w Ratyzbonie i Kapsztadzie. Od 2002 r. pełni funkcję dyrektora Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Privatrecht w Hamburgu, a od roku 2011 – przewodniczącego Studienstiftung des deutschen Volkes. Jego badania koncentrują się na prawie zobowiązań oraz prawie spadkowym, które poddaje analizie w ujęciu historycznym oraz prawno-porównawczym. Monografia jego autorstwa pt. The Law of Obligations: Roman Foundations of the Civilian Tradition zaliczana jest do najbardziej znaczących prac z dziedziny prawa w XX wieku.

Wydarzenia 6

Fot. UJK

Doktorat h.c. – prof. Cezary Kuklo

KIELCE/BIAŁYSTOK Historyk i demograf z Uniwersytetu w Białymstoku otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach. To 19. uczony uhonorowany przez UJK najwyższą godnością akademicką. Prof. Kuklo związany jest z Wydziałem Historii i Stosunków Międzynarodowych UwB. Kieruje Katedrą Historii Struktur Demograficznych, Gospodarczych i Religijnych. W swoich badaniach koncentruje się na problematyce demografii historycznej i historii społeczno-gospodarczej przede wszystkim epoki staropolskiej. W polu jego zainteresowań znajduje się historia rodziny i jej gospodarstwa domowego, a także historia kobiet i ludzi starych. Jest organizatorem i dyrektorem Centrum Badań Struktur Demograficznych i Gospodarczych Przednowoczesnej Europy Środkowo-Wschodniej funkcjonującego na wydziale od 2013 r. Przewodniczy Komisji Historii Struktur Demograficznych i Społecznych Komitetu Nauk Historycznych PAN.

Wydarzenia 7

Fot. Muzeum na Lednicy

Dyrektor PIASt z Lednickim Orłem

POZNAŃ Prof. Przemysław Urbańczyk, dyrektor Polskiego Instytutu Studiów Zaawansowanych, otrzymał Nagrodę Lednickiego Orła Piastowskiego. Wyróżnienie przyznawane jest za wybitne osiągnięcia w dziedzinie badań naukowych i upowszechniania wiedzy o roli dynastii piastowskiej w historii Polski i Europy oraz ochrony piastowskiego dziedzictwa kulturowego. Prof. Urbańczyk jest archeologiem, jego zainteresowania badawcze koncentrują się na zagadnieniach związanych z wczesnym średniowieczem. Wśród jego publikacji szczególne miejsce zajmują te związane z początkami państw, chrystianizacją, architekturą mieszkalną i sakralną oraz poświęcone tematyce funeralnej. W swych badaniach łączy archeologię i historię. Jest redaktorem monumentalnej kilkunastotomowej serii „Origines Polonorum” oraz 5-tomowej serii „The Past Societies. Polish Lands from the First Evidence of Human Presence to the Early Middle Ages”.

Nowe szyldy na fasadach

GNIEZNO/SUWAŁKI Kolejne dwie publiczne uczelnie zawodowe zmienią swoje nazwy. To efekt ministerialnych rozporządzeń wydanych w ostatnich tygodniach. Od 1 sierpnia uczelnia w Gnieźnie będzie działać pod szyldem Państwowej Szkoły Wyższej im. Hipolita Cegielskiego w Gnieźnie. Studiuje w niej 490 osób. Zatrudnia 141 pracowników naukowo-dydaktycznych. Od ub.r. rektorem jest prof. Paweł Chęciński. Miesiąc później pod nowym szyldem Państwowej Uczelni Zawodowej im. prof. Edwarda F. Szczepanika zacznie funkcjonować wyższa szkoła w Suwałkach. W ubiegłym roku świętowała swoje 15-lecie. Obecnie kształci się w niej 1159 studentów, w tym 53 obcokrajowców. Uczelnia zatrudnia 182 pracowników. Rektorem, już drugą kadencję, jest dr Marta Wiszniewska. Spośród 32 uczelni zawodowych w ostatnich miesiącach nazwy zmieniło już 14.

Wydarzenia 8

Fot. Adrian Wykrota

W gronie biologów molekularnych

HEIDELBERG/POZNAŃ Prof. Zofia Szweykowska-Kulińska z Wydziału Biologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, jako jedyna z Polski, znalazła się w gronie 64 naukowców, którzy dołączyli do grona członków Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej (EMBO). Badaczka kieruje Laboratorium Ekspresji Genów, w którym zajmuje się metabolizmem RNA. Badania prowadzi głównie na roślinach, zwłaszcza modelowym rzodkiewniku pospolitym (Arabidopsis thaliana) oraz użytkowych – ziemniaku i jęczmieniu. Zajmuje się także molekularnymi podstawami rozmnażania generatywnego w ewolucyjne najstarszych roślinach lądowych – wątrobowcach i mchach. Wraz z nią grupa polskich członków EMBO liczy już 16 osób. W sumie EMBO skupia blisko 2 tys. uczonych.

Wydarzenia 9

Fot. SWPS

Wydarzenia 10

Fot. PŁ

Wydarzenia 11

Fot. M. Forecki

W AE już ponad 100 Polaków

LONDYN Troje Polaków zostało przyjętych w poczet członków Academia Europaea. Tym samym liczba rodaków w tej organizacji przekroczyła 100. Prof. Małgorzata Kossut od 1976 roku jest związana zawodowo z Instytutem Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego. Jej badania koncentrują się na neuroplastyczności układu nerwowego oraz neuronalnych mechanizmach uczenia się i pamięci. Prof. Tomasz Kapitaniak kieruje Katedrą Dynamiki na Politechnice Łódzkiej. Cieszy się międzynarodowym autorytetem w dziedzinie tzw. chaosu deterministycznego oraz sterowania ruchami nieregularnymi. Prof. Marek Kwiek jest dyrektorem Institute for Advanced Studies in Social Sciences and Humanities na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, kieruje też Katedrą UNESCO Badań Instytucjonalnych i Polityki Szkolnictwa Wyższego. Jego aktualny obszar badań to międzynarodowa współpraca badawcza, produktywność akademicka, stratyfikacja w nauce i globalne elity naukowe. Academia Europaea powstała w 1988 roku. Skupia obecnie ponad 4,5 tys. naukowców, w tym ponad 70 laureatów Nagrody Nobla. Nie ma charakteru badawczego, jest raczej elitarną korporacją naukowców, która doradza Komisji Europejskiej.

Wydarzenia 12

Fot. Arch. prywatne

Coraz więcej naszych w EASA

KATOWICE Prof. Ewa Ziemba z Katedry Informatyki i Rachunkowości Międzynarodowej Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach dołączyła do grona członków Europejskiej Akademii Nauki i Sztuki. Jest piątą Polką w tym gremium i 31. reprezentantem naszego kraju. Jej zainteresowania naukowe dotyczą wykorzystania technologii i systemów informatycznych na potrzeby doskonalenia biznesu, administracji publicznej i zrównoważonego rozwoju oraz zaangażowania i innowacji prosumentów. Zaproponowała autorską koncepcję zrównoważonego społeczeństwa informacyjnego oraz dokonała jej operacjonalizacji i empirycznej weryfikacji. European Academy of Sciences and Arts (EASA) to jedna z najbardziej prestiżowych organizacji naukowych i artystycznych w Europie. Należy do niej ponad 2 tys. naukowców, ludzi kultury i religii, w tym 34 noblistów oraz papież Benedykt XVI. W ub.r. EASA obchodziła 30-lecie.

Wydarzenia 13

Fot. UŁ

Nagroda dla socjologa UŁ

WARSZAWA/ŁÓDŹ Prof. Krzysztof Konecki, kierownik Katedry Socjologii Organizacji i Zarządzania na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego, został laureatem Nagrody im. Stefana Nowaka. Doceniono serię jego prac opublikowanych w latach 1994–2019. Jury podkreśliło transgresyjny charakter jego badań, ciągłe przekraczanie granic terenu i metod badań społecznych, poszukiwanie nowych metod, a także jego inspiratorską rolę w socjologii polskiej oraz wysoki poziom redagowanego przezeń „Przeglądu Socjologii Jakościowej”. Prof. Konecki przewodniczy obecnie Polskiemu Towarzystwu Socjologicznemu. Nagroda przyznawana jest przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego za osiągnięcia z dziedziny metodologii nauk społecznych oraz za nowatorskie metodologicznie badania społeczeństw.

Wydarzenia 14

Fot. UWr

Leopoldiny dla archeologa i germanisty

WROCŁAW Dr hab. Tomasz Gralak z Instytutu Archeologii Uniwersytetu Wrocławskiego (na fot. po lewej, obok – rektor prof. Przemysław Wiszewski) otrzymał Nagrodę Naukową Leopoldina przyznawaną przez Fundację im. Profesora Norberta i Barbary Heisigów. Uhonorowano go za książkę Architecture, style and structure in the Early Iron Age in Central Europe (Architektura, styl i struktura we wczesnej epoce żelaza w Europie Środkowej), w której z wielkim wysiłkiem i znaczną wiedzą ukazuje powiązania kulturowe pomiędzy kulturą Hallstatt, wczesną epoką żelaza na Śląsku, celtycką kulturą Latene, okresem rzymskim i okresem migracji. Jedną z najważniejszych nagród naukowych UWr wręczono także ubiegłorocznemu laureatowi – prof. Wojciechowi Kunickiemu z Instytutu Germanistyki UWr za książkę Badania niemcoznawcze i dydaktyka w Królewskim Uniwersytecie Wrocławskim w latach 1811–1918. Obaj otrzymali po 20 tys. zł.

Wydarzenia 15

Fot. PCSS

Obliczenia na 8 petaflopsach

POZNAŃ W Poznańskim Centrum Superkomputerowo-Sieciowym afiliowanym przy Instytucie Chemii Bioorganicznej PAN oddano do użytku największy system obliczeniowy w Polsce. Nowy superkomputer Altair udostępnia niemal 8 petaflopsów mocy obliczeniowej. Jeden petaflops oznacza, że komputer może wykonać 1015, czyli biliard operacji na liczbach zmiennoprzecinkowych na sekundę. Prace wdrożeniowe i integracyjne nad systemem trwały od grudnia 2020 r. Altair został połączony fizycznie oraz logicznie z działającym od 5 lat w PCSS systemem Orzeł. Na liście TOP500 najszybszych superkomputerów na świecie zajmuje 85. miejsce. Nowy superkomputer umożliwi wykonywanie działań związanych ze sztuczną inteligencją, analityką dużych ilości danych w fizyce jądrowej, chemią kwantową i biologią oraz symulacjami inżynierskimi i badaniami nad COVID-19.

Wydarzenia 16

Fot. CC

W CC bez zmian

WARSZAWA Prof. Stanisław Mocek, rektor Collegium Civitas, został 7 czerwca wybrany na kolejną kadencję. Jest związany z warszawską uczelnią od początku jej istnienia, czyli 1997 roku. W latach 1998–2012 zajmował stanowisko prorektora, a od 2012 roku zasiada w fotelu rektora. Jest socjologiem, politologiem i medioznawcą. Zajmuje się zagadnieniami polskiej sceny politycznej, mediów i systemu medialnego, procesów wyborczych, przywództwa i dyskursu politycznego, badań opinii społecznej, a także systemów politycznych i społecznych. Przewodniczy Konferencji Rektorów Akademickich Uczelni Niepublicznych. To trzeci rektor w historii CC. Uczelnia powstała z inicjatywy naukowców z Instytutu Studiów Politycznych PAN. Oferuje studia prowadzone w języku polskim i angielskim (ponad 70 specjalności na czterech kierunkach studiów I i II stopnia oraz ponad 30 programów na studiach podyplomowych), a także studia dwujęzyczne polsko-angielskie (15 specjalności).

Nagroda za badania bałtyckie

GDAŃSK Marta Skorek, doktorantka w Instytucie Skandynawistyki i Fennistyki Uniwersytetu Gdańskiego, znalazła się wśród trojga laureatów Baltic Sea Science Award 2021. Doceniono jej rozprawę doktorską poświęconą koncepcji zrównoważonego rozwoju w regionie Morza Bałtyckiego i jej społeczno-ekologicznym implikacjom. Skupia się w niej na wielowymiarowym pojęciu przestrzeni Bałtyku zarządzanej na poziomie makroregionalnym, krytycznie przyglądając się – przez pryzmat relacji na linii ludzie-ekosystem morski – koncepcji zrównoważonego rozwoju oraz powiązanym z nią pojęciom, takim jak: edukacja, nauka, badania czy innowacje. Nagroda przyznawana jest za wybitny wkład w transgraniczną współpracę badawczą w obszarze Regionu Morza Bałtyckiego w dziedzinie zrównoważonego rozwoju. Obok Polki uhonorowano badaczy z Litwy i Danii.

Wydarzenia 17

Laur za samotność

WARSZAWA Dr hab. Łukasz Okruszek z Instytutu Psychologii PAN został laureatem Nagrody Prezesa Polskiej Akademii Nauk im. Andrzeja Malewskiego. Doceniono jego pionierskie prace dotyczące samotności, w których „przekracza granice między klasycznymi dyscyplinami nauki w sposób łączący oryginalność pomysłów teoretycznych i stosowanych metod badawczych z rzetelnością metodologiczną”. Nagrodzony kieruje Pracownią Neuronauki Społecznej. Jest liderem projektu „Samotność”, który ma na celu poszerzenie wiedzy na temat mechanizmów wpływu poczucia braku satysfakcjonujących relacji na aktywność neuronalną, zdrowie psychiczne i fizyczne, aż po funkcjonowanie w społeczeństwie. Konkurs, już po raz siedemnasty, zorganizował Komitet Psychologii PAN.

Wydarzenia 18

Fot. CePT

Przyszłościowe produkty

WARSZAWA Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości oraz Narodowe Centrum Badań i Rozwoju wyróżniły najbardziej innowacyjne polskie wyroby i technologie. Nagrodzono m.in. FRANKD – szybki test diagnostyczny w kierunku wirusa SARS-CoV-2. To przełomowe, bezpośrednie i nie wymagające izolacji materiału genetycznego rozwiązanie jest efektem współpracy GeneMe Sp. z o.o. oraz Instytutu Biotechnologii i Medycyny Molekularnej. Laur trafił także do Instytutu Biocybernetyki i Inżynierii Biomedycznej im. Macieja Nałęcza PAN za VENTIL – innowacyjne urządzenie do niezależnej wentylacji płuc (na fot.). W dotychczasowych 23 konkursach „Polskiego Produktu Przyszłości” zgłoszono ponad 1200 projektów, spośród których nagrodzono 59, a 137 wyróżniono. Dotyczyły różnych branż gospodarki, m.in.: medycznej, farmaceutycznej, elektronicznej i elektrotechnicznej, chemicznej, automatyki przemysłowej.

Wydarzenia 19

Fot. Fundacja Narodowa

Nagroda dla historyka z UMCS

WARSZAWA/LUBLIN Dr Ariel Orzełek z Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie zdobył nagrodę główną w konkursie na najlepszą książkę o historii i myśli politycznej Narodowej Demokracji za rok 2020. Publikacja pt. Poszukiwanie modelu realizmu politycznego. Myśl i publicystyka Aleksandra Bocheńskiego, która ukazała się nakładem Wydawnictwa UMCS, przedstawia ewolucję ideową jednego z najoryginalniejszych polskich publicystów doby najnowszej na tle jego politycznej biografii, uwypuklając dążenie do zdefiniowania realizmu politycznego w warunkach burzliwego polskiego wieku XX. Dr Orzełek pracuje w Instytucie Historii UMCS. Zajmuje się biografistyką i historią myśli politycznej, ze szczególnym uwzględnieniem środowisk katolików świeckich w Polsce Ludowej.

Wydarzenia 20

Fot. Polpharma

Granty od Polpharmy

WARSZAWA Naukowa Fundacja Polpharmy rozdała granty o łącznej wartości 1,1 mln zł w konkursie, którego tematem była „Modulacja przewlekłych procesów zapalnych indukowanych procesami dysbiozy”. Laureatami zostali: prof. Paweł Majak, kierownik Kliniki Pulmonologii Dziecięcej Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi; prof. Rafał Pawliczak z Katedry Alergologii, Immunologii i Dermatologii w Oddziale Nauk Biomedycznych Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Medycznego w Łodzi i dr Jerzy Kotlinowski z Zakładu Biochemii Ogólnej na Wydziale Biochemii, Biofizyki i Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 19 dotychczasowych konkursach granty o łącznej wartości blisko 25 mln zł otrzymało 78 naukowców. Realizacja 61 projektów została już zakończona.

Wydarzenia 21

Fot. UKSW

Doktorat h.c. – prof. Stanisław Grygiel

WARSZAWA Jeden z najważniejszych przedstawicieli filozofii katolickiej otrzymał 30 czerwca doktorat honoris causa Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w uznaniu wybitnego wkładu w rozwój antropologii filozoficznej, studiów nad rodziną oraz socjologii rodziny. Prof. Grygiel jest specjalistą w zakresie antropologii filozoficznej, studiów nad rodziną oraz socjologii rodziny. Jest emerytowanym profesorem Papieskiego Instytutu Jana Pawła II dla Studiów nad Małżeństwem i Rodziną przy Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie. Sprawuje w nim do dzisiaj funkcję dyrektora Katedry Badawczej im. Karola Wojtyły. Od 1980 r. mieszka w Rzymie, gdzie założył Polski Instytut Kultury Chrześcijańskiej przy Fundacji im. Jana Pawła II.

Opracował Mariusz Karwowski

Współpraca: Aneta Adamska, Ewa Chojnacka, Katarzyna Dziedzik, Piotr Karwowski, Marek Kiczka, Mariusz Kopiejka, Magdalena Nieczuja-Goniszewska, Tomasz Sikora, Monika Stojowska, Jacek Szymik-Kozaczko, Paweł Śpiechowicz

Wykorzystano serwisy prasowe szkół wyższych, placówek badawczych i instytucji otoczenia nauki.

Więcej aktualności na naszej stronie internetowej www.forumakademickie.pl

oraz na naszych profilach na Facebooku Wydarzenia 22

i na Twitterze Wydarzenia 23

Wróć