logo
FA 7-8/2020 informacje i komentarze

Mamy już 11 uniwersytetów europejskich

3.12.2019 Spotkanie przedstawicieli EUNICE w siedzibie lidera projektu – Politechnice Poznańskiej. Na spotkaniu zdefiniowane zostały wspólne cele projektu, określono podział zadań i dalszy terminarz.

Pięć kolejnych polskich uczelni znalazło się w gronie beneficjentów konkursu „European Universities” organizowanego przez Komisję Europejską. Jedna z nich pełni rolę koordynatora swojego konsorcjum.

Uniwersytety europejskie to rodzaj ponadnarodowego sojuszu instytucji szkolnictwa wyższego. Łączy je długoterminowa strategia w obszarze kształcenia, promocja europejskich wartości oraz wzmacnianie europejskiej tożsamości. Ich powstanie ma na celu zwiększenie mobilności studentów, kadry akademickiej i środowiska naukowego, a także wspieranie jakości, integracji i konkurencyjności europejskiego szkolnictwa wyższego. Sama idea to pomysł prezydenta Francji Emmanuela Macrona, który w 2017 roku zaproponował utworzenie sieci uniwersytetów ze wspólnymi programami studiów, dyplomami i prowadzących zaawansowane badania naukowe.

Przed rokiem powołano pierwszych 17 uniwersytetów europejskich, zrzeszających ponad 100 instytucji szkolnictwa wyższego. Wśród nich znalazło się 5 polskich: Uniwersytet Jagielloński (UNA Europa), Uniwersytet Warszawski (4EU+), Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (EPICUR), Uniwersytet Gdański („European University of the Seas”) oraz Uniwersytet Opolski (FORTHEM). W czerwcu tego roku pełnoprawnym członkiem konsorcjum YUFE, które również było beneficjentem konkursu, został Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, pełniący dotąd rolę jedynie partnera stowarzyszonego.

Do tej szóstki dołączyło właśnie kolejnych pięć polskich uczelni, w większości technicznych, wyłonionych w drugiej edycji konkursu. Wyniki konkursu ogłoszono 9 lipca.

Na szczególne wyróżnienie zasługuje Politechnika Poznańska, która jest pierwszym polskim liderem zwycięskiego konsorcjum. W sojuszu EUNICE (European University for Customised Education) działa wraz z uniwersytetami: w Kantabrii (Hiszpania), Katanii (Włochy), Mons (Belgia), Vaasa (Finlandia), Brandenburskim Uniwersytetem Technicznym w Cottbus (Niemcy) oraz Politechniką Hauts-de-France w Valenciennes (Francja). Studiuje w nich ponad 100 tys. żaków.

Znacznie więcej, bo około 245 tys. osób, kształci się w uczelniach skupionych w sieci ENHANCE (European Universities of Technology Alliance), której koordynatorem jest Politechnika w Berlinie, a współpartnerami: Politechnika Warszawska, Uniwersytet Techniczny Chalmersa w Göteborgu (Szwecja), Norweski Uniwersytet Naukowo-Techniczny w Trondheim (Norwegia) oraz politechniki w Mediolanie, Walencji i Akwizgranie.

Akademia Górniczo-Hutnicza im. Stanisława Staszica w Krakowie wchodzi w skład konsorcjum UNIVERSEH (European Space University of Earth and Humanity) wraz z Uniwersytetem w Tuluzie (Francja – lider), Uniwersytetem Heinricha Heinego w Düsseldorfie (Niemcy), Uniwersytetem Technicznym w Luleå (Szwecja) i Uniwersytetem Luksemburskim. Kształci się w nich ponad 170 tys. studentów.

Politechnika Śląska należy do EURECA-PRO (The European University Alliance on Responsible Consumption and Production) obok: Uniwersytetu w Leoben (Austria – lider), Uniwersytetu Nauk Stosowanych w Mittweida (Niemcy), Akademii Górniczej we Freibergu (Niemcy), Politechniki Kreteńskiej (Grecja), a także uniwersytetów w León (Hiszpania) i Petroszanach (Rumunia). Łącznie na tych siedmiu uczelniach kształci się ponad 50 tys. studentów.

Jedynym uniwersytetem wśród polskich laureatów drugiej edycji konkursu jest Uniwersytet Śląski, który współtworzy alians T4E (Transform4Europe – T4E: The European University for Knowledge Entrepreneurs) z Uniwersytetem Kraju Saary w Saarbrücken (Niemcy – lider), Uniwersytetem w Alicante (Hiszpania), Uniwersytetem Witolda Wielkiego w Kownie (Litwa), Uniwersytetem w Trieście (Włochy), Uniwersytetem Sofijskim im. św. Klemensa z Ochrydy (Bułgaria) i Estońską Akademią Sztuk Pięknych w Tallinie. Liczba studiujących w uczelniach T4E przekracza 110 tys.

Już po raz drugi w ubieganiu się o status Uniwersytetu Europejskiego nie powiodło się Uniwersytetowi Wrocławskiemu (partner w konsorcjum InclusU) i Uniwersytetowi Łódzkiemu (TruMotion Alliance). Pierwszy raz, również bezskutecznie, startowały Politechnika Gdańska (CURE) i Politechnika Białostocka (UNIVERS). Do tegorocznego konkursu zgłosiły się 62 konsorcja (o 8 więcej niż przed rokiem). Spośród nich wyłoniono 24 sieci, zrzeszające w sumie ponad 165 instytucji szkolnictwa wyższego z 26 państw. Każdy sojusz otrzyma 3-letni grant finansowany z programów: Erasmus+ (maks. 5 mln euro) i Horyzont 2020 (maks. 2 mln euro). Ze środków skorzystają m.in. wspólne grupy badawcze, ośrodki transferu technologii, biblioteki. Celem będzie też zwiększenie mobilności pracowników i studentów. Ci ostatni w ramach jednego toku studiów będą mogli skorzystać z oferty współkonsorcjantów.

– Pandemia COVID-19 pokazała, że głębsza współpraca ponad granicami, dyscyplinami i kulturami jest jedynym sposobem na wyjście z kryzysu i na budowanie odporności. Uniwersytety europejskie są kluczowym elementem budulcowym obszaru edukacji dla starego kontynentu – powiedziała podczas ogłaszania wyników konkursu Mariya Gabriel, komisarz ds. innowacji, badań, kultury, edukacji i młodzieży.

O prawdziwości jej słów przekonują dotychczasowe efekty współpracy między uniwersytetami. Ponad stu studentów uczelni skupionych w UNA Europa (m.in. UJ) pracowało w kwietniu nad rozwiązaniami odpowiadającymi na pandemię koronawirusa. Stworzyli m.in. platformę ONE-TO-ONE, która umożliwia artystom zarobek w czasie kryzysu, a odbiorcom zapewnia interaktywną rozrywkę w zaciszu ich domów. Powstał też prototyp aplikacji („Kup Pan Mleko!”), który ma służyć wymianie informacji pomiędzy dużymi producentami i przetwórcami a organizacjami pozarządowymi, szpitalami, innymi odbiorcami. Jedna strona umieszcza szczegółowe informacje o nadmiarze danego produktu, jego ilości i ceny, a druga kupuje lub umieszcza w bazie swoje zapotrzebowanie na konkretny produkt. Z kolei pomysł aplikacji SPOT (Safe & Personalized Organization of Travel) odpowiada na potrzeby turystów. Zakłada bezpieczne, samodzielne podróżowanie pod opieką zdalnego przewodnika, z którym kontakt odbywa się drogą telefoniczną bądź przez aplikację.

W sumie w dwóch dotychczasowych konkursach „European Universities” wyłoniono 41 uniwersytetów europejskich. Na ich wsparcie z budżetu UE przeznaczono 287 milionów euro.

Mariusz Karwowski

Wspólny kampus

Prof. dr hab. inż. Teofil Jesionowski, rektor-elekt Politechniki Poznańskiej, koordynator projektu EUNICE:

Jestem zadowolony, a nawet dumny z tego, że Politechnika Poznańska znalazła się w tym elitarnym gronie i otrzymała dofinansowanie Komisji Europejskiej w programie Uniwersytetów Europejskich. Jesteśmy liderem konsorcjum European University for Customised Education, skupiającego siedem uczelni z Niemiec, Francji, Belgii, Hiszpanii, Włoch, Finlandii i Polski. Skład EUNICE nie jest przypadkowy. Łączy nas wspólna wizja i strategia rozwoju na najbliższe lata. Chcemy m.in. stworzyć wspólny europejski kampus, na którym studenci będą mogli, w ścisłej współpracy z przemysłem, studiować na nowych kierunkach kształcenia, skrojonych na miarę potrzeb i wyzwań, przed jakimi stoimy dziś i przed jakimi staną niebawem kolejne pokolenia młodych ludzi. Naszym celem jest także wzmocnienie atrakcyjności i konkurencyjności uczelni europejskich w skali światowej.

Prof. Jerzy Lis, rektor-elekt AGH:

To dla nas nadzwyczajne wyróżnienie. Będziemy wspólnie z partnerami z Europy tworzyć sieć uniwersytetów kosmicznych. Rozwijanie dyscyplin wykraczających poza nasz ziemski glob to kierunek rozwoju najlepszych uczelni na świecie. Jestem ogromnie dumny i zaszczycony tym zwycięstwem. Dodatkowo to dla nas motywacja, aby Akademia mogła pozostawić swój wkład w rozwój dyscypliny przyszłości, jaką jest kosmos i jego lepsze poznanie. Zaczynamy drugie stulecie działalności AGH z ambitnymi planami rozwijania zaawansowanych technologii sektora kosmicznego.

Prof. Jan Szmidt, rektor PW:

Udział w konsorcjum ENHANCE jest dla Politechniki Warszawskiej szansą na współpracę z uczelniami partnerskimi w zakresie innowacyjnych metod kształcenia, wspólnego rozwiązywania problemów naukowych i technologicznych oraz realizację projektów w obszarze umiędzynarodowienia uczelni. Ważnym elementem strategii konsorcjum jest nacisk na kształtowanie umiejętności krytycznego myślenia, a także wykorzystywanie wiedzy i nowoczesnych technologii z myślą o korzyściach, jakie mogą one przynieść społeczeństwom. Planowane działania w ramach konsorcjum pozostają w ścisłym związku z planem realizacji projektu „Inicjatywa Doskonałości – Uczelnia Badawcza”.

Prof. Arkadiusz Mężyk, rektor PŚl:

Wzrost umiędzynarodowienia jest jednym z głównych celów strategii rozwoju Politechniki Śląskiej na lata 2016-2024. Sukces w konkursie Uniwersytetów Europejskich potwierdza, że nauka jest niezwykle istotnym elementem potencjału naszego regionu. Nasza obecność w konsorcjum EURECA-PRO jest konsekwencją bardzo wytężonej pracy na arenie międzynarodowej w ostatnich kilku latach. Wykorzystaliśmy nasz kapitał ludzki i doświadczenie. Tym sukcesem potwierdzamy dojrzałość i partnerską postawę w budowaniu międzynarodowej sieci kontaktów i kooperacji.

Prof. Małgorzata Myśliwiec, zastępca dyrektora Instytutu Nauk Politycznych UŚ, współpracująca przy przygotowaniu projektu:

W konsorcjum T4E łączy nas dążenie do transformacji stylu pracy naukowej oraz sposobu myślenia o prowadzeniu badań naukowych i dydaktyce. To ma z kolei prowadzić do umacniania współpracy uczelni z otoczeniem, regionem, samorządami. Chcielibyśmy, aby wyniki badań przyczyniały się do stopniowego przekształcania tego otoczenia. Chcemy zmierzyć się wspólnie z takimi wyzwaniami, jak skutki zmian klimatycznych, migracje ludności czy depopulacja. W moim przekonaniu europejskie uniwersytety powinny odgrywać kluczową rolę w takich dyskursach.

Wróć