logo
FA 7-8/2020 informacje i komentarze

Kobiety na politechnikach

Udział kobiet wśród studentów kierunków związanych z nowymi technologiami i informatyką systematycznie się zwiększa – wynika z cyklicznego raportu Kobiety na politechnikach. Jak podkreśla jego autorka, Anna Knapińska z Laboratorium Baz Danych i Analityki Biznesowej Ośrodka Przetwarzania Informacji – PIB, to pierwsze opracowanie, które przedstawia sektor szkolnictwa wyższego z perspektywy Konstytucji dla Nauki obowiązującej od października 2018 roku.

Wśród blisko 1,2 mln studiujących w Polsce w ubiegłym roku ponad połowę (57%) stanowią kobiety. Przeważają na uczelniach pedagogicznych (75%), medycznych (73%), artystycznych (68%), uniwersytetach (66%), uczelniach teologicznych (61%), zawodowych (61%), rolniczych/przyrodniczych (59%), ekonomicznych (52%) i AWF-ach (52%). Na politechnikach, podobnie jak w uczelniach wojskowych, stanowią 36%. Ale nie oznacza to wcale, że wszystkie garną się do flagowych kierunków tam oferowanych. Jak zauważa autorka raportu, chętniej decydują się bowiem na niezwiązane z technologiami. Najpopularniejszym jest kosmetologia (99% studiujących to kobiety), a zaraz za nią: pedagogika, edukacja prorozwojowa i architektura wnętrz. Dla porównania: kierunek samochody i bezpieczeństwo w transporcie drogowym studiuje 5 kobiet na 110 mężczyzn.

Z przedstawionych danych wynika jednak, że można już mówić o systematycznym wzroście zainteresowania studiami nowo technologicznymi. Określenie to obejmuje kierunki, w których głównym celem kształcenia jest wytwarzanie technologii, ale także te oparte na zaawansowanej analizie danych, znajdującej zastosowanie np. w rozwoju sztucznej inteligencji. Jeszcze w 2014 roku co siódma kształcąca się na nich osoba była kobietą, a w ub.r. już co szósta. Przy czym na politechnikach odsetek ten wzrósł o 3 punkty procentowe, zaś w niepublicznych szkołach wyższych o 4 p.p. Nowe technologie niestraszne są studentkom Dolnośląskiej Szkoły Wyższej we Wrocławiu, gdzie ponad 1/4 ogółu stanowią właśnie kobiety. Zbliżony wynik osiągnęły uczelnie publiczne: Akademia Górniczo-Hutnicza (21%), Politechnika Łódzka (20%) i Politechnika Gdańska (19%). Feminizacji opierają się Akademia Techniczno-Humanistyczna w Bielsku-Białej, Uniwersytet Technologiczno-Humanistyczny w Radomiu i Politechnika Rzeszowska (po 5%).

Kobiety upodobały sobie zwłaszcza inżynierię biomedyczną. Dla przykładu, na Politechnice Krakowskiej ich dominacja jest miażdżąca – stanowią aż 84% ogółu studentów tego kierunku. Jak podpowiada Anna Knapińska, może to mieć związek z tym, że oprócz umiejętności technicznych kluczowa jest tu także wiedza medyczna i biologiczna, a to właśnie w tych obszarach płeć piękna przeważa zarówno wśród studentów, jak i pracowników naukowych. Topowy „żeński” kierunek to również media kreatywne. Wybiera go 34% pań studiujących na niepublicznych uczelniach technicznych.

Autorka raportu zwraca też uwagę na kierunki IT, na których udział kobiet wzrósł z 13 do 15%. W ciągu ostatnich pięciu lat ten trend najbardziej zauważalny był na uczelniach technicznych, gdzie odsetek skoczył z 11 do 15% (na uniwersytetach wynosi 20%). Jedyną uczelnią, na której na kierunkach informatycznych spotkać można więcej kobiet niż mężczyzn, jest Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu (63%). Druga w tym zestawieniu jest Górnośląska Wyższa Szkoła Przedsiębiorczości w Chorzowie (47%), a trzecia – Szkoła Główna Handlowa (43%).

Najpopularniejszy kierunek IT, czyli informatyka, nauczany jest obecnie na 113 uczelniach. W Wyższej Szkole Informatyki i Zarządzania w Bielsku-Białej kobiety stanowią 22% studentów tego kierunku. Blisko tego wyniku były w roku akademickim 2018/2019: Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie, Uniwersytet Jagielloński oraz Akademia Morska w Szczecinie (po 19%).

Specjalny rozdział poświęcono w raporcie dziesięciu uczelniom badawczym wyłonionym w konkursie Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. W roku akademickim 2018/2019 studiowało na nich około 136 tys. kobiet (przy 105 tys. mężczyzn). Ta proporcja załamuje się, jeśli uwzględni się wyłącznie kierunki nowo technologiczne. Na nich odsetek kobiet spada do poziomu 19%. Ale to i tak lepiej niż jeszcze 6 lat temu, gdy było 16%. W rankingu najpopularniejszych dominuje inżynieria biomedyczna, którą w ofercie mają Uniwersytet Mikołaja Kopernika (80% udział kobiet), Politechnika Gdańska (66%), Politechnika Śląska, Politechnika Warszawska i AGH (po 65%). Z kolei najwyższy udział studentek na kierunkach informatycznych ma zarządzanie informacją na UJ. Autorka raportu dodaje, że to właśnie na UJ obserwuje się od 2014 roku największy postęp w zwiększaniu udziału kobiet wśród studentów zarówno kierunków nowo technologicznych (z 20 do 32%), jak i informatycznych (z 16 do 30%).

Jak się okazuje, studentki osiągają też większą skuteczność w nauce. O ile we wszystkich uczelniach technicznych wśród rozpoczynających naukę w roku akademickim 2018/2019 stanowiły 42% ogółu studentów, to już w gronie absolwentów w 2019 roku jest ich prawie połowa – 48%. Na kierunkach nowo technologicznych udział ten wynosi jednak zaledwie 19%, a na informatycznych – ledwie o 1 punkt procentowy mniej. Pocieszeniem jest fakt, że i tu obserwowane są tendencje zwyżkowe.

Raport Kobiety na politechnikach 2020 powstał w ramach organizowanej przez Fundację Edukacyjną „Perspektywy” akcji „Dziewczyny na politechniki”, w której OPI-PIB pełni rolę partnera.

MK

Wróć