logo
FA 5/2024 życie akademickie

Przez 115 lat

Akademicki Związek Sportowy to największe stowarzyszenie sportowe w Polsce. Jest najliczniejszą organizacją studencką działającą na polskich uczelniach. Powstał równo 115 lat temu, gdy w połowie maja 1909 roku w Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego przyjęto statut AZS. Dłuższą tradycją mogą się poszczycić tylko dwa towarzystwa sportowe: cykliści i wioślarze.

Na pierwszego prezesa organizacji wybrano studenta medycyny Wacława Majewskiego. Miesiąc później władze austriackie oficjalnie zezwoliły na działalność AZS. W październiku 1921 roku w Warszawie, pod patronatem marszałka Józefa Piłsudskiego, odbyła się Olimpiada Akademicka – pierwsza multidyscyplinarna impreza sportowa w Polsce, w której wystartowali przedstawiciele AZS Warszawa, Poznań i Wilno.

Na arenie międzynarodowej akademiccy sportowcy zaprezentowali się w 1924 r. Zawodnik AZS Warszawa Leon Jucewicz został pierwszym polskim olimpijczykiem. W Chamonix wziął udział w Tygodniu Sportów Zimowych, który rok później uznano za pierwsze zimowe igrzyska olimpijskie. Wystartował w łyżwiarstwie szybkim. Kilka miesięcy później florecistka AZS Kraków Wanda Dubieńska jako pierwsza Polka wystartowała w letnich igrzyskach olimpijskich. We wrześniu w Warszawie rozegrano I Letnie Mistrzostwa Świata Studentów (później nazwane Akademickimi Mistrzostwami Świata), które były protoplastą późniejszych Uniwersjad. W pięciu dyscyplinach rywalizowali wówczas przedstawiciele siedmiu państw. Pierwszy polski medal zdobył tam Zygmunt Weiss, który w biegu na 100 m wywalczył srebro.

W lipcu 1951 r. odbyły się pierwsze powojenne Akademickie Mistrzostwa Polski. W okresie stalinizmu nowe władze starały się wykorzystać sport w walce ideologicznej. Dla AZS skutkowało to m.in. zmianą szyldu na Akademickie Zrzeszenie Sportowe. Do starej nazwy – Akademicki Związek Sportowy – powrócono w lutym 1957 r. Dwa lata później AZS stał się członkiem Międzynarodowej Federacji Sportu Akademickiego.

Podczas pierwszej Letniej Uniwersjady, która odbyła się we wrześniu 1959 r. w Turynie, premierowy medal dla Polski zdobył pływak Andrzej Salamon – drugi na 100 m stylem dowolnym. Pierwsze złoto dla Polski zdobyła zaś w skoku w dal Elżbieta Krzesińska. W sierpniu 2023, podczas zawodów w Chengdu w Chinach, studentka Akademii im. Jakuba z Paradyża Nikola Horowska zdobyła setne polskie złoto letnich uniwersjad, wygrywając w… skoku w dal.

Obecnie AZS posiada 180 terenowych jednostek organizacyjnych, w tym 164 kluby sportowe zrzeszające 38 tys. członków.

MK

Przez 115 lat 1 Materiał powstał we współpracy z Akademickim Związkiem Sportowym

Wróć