artykuł sponsorowany
Rekordowa frekwencja, interdyscyplinarność i bardzo wyraźne otwarcie na ekosystem HPC i AI w Polsce, tak w skrócie można podsumować 18. edycję Konferencji Użytkowników Komputerów Dużej Mocy KUKDM 2026. Wydarzenie, organizowane przez ACK Cyfronet AGH w Zakopanem, po raz kolejny potwierdziło, że jest jednym z najważniejszych punktów na mapie polskiej infrastruktury badawczej.
Tegoroczna edycja KUKDM zgromadziła rekor
dową liczbę uczestników reprezentujących łącznie 74 podmioty, w tym 41 uczelni, instytutów naukowych i jednostek badawczych, ale także biznes oraz administrację publiczną. To właśnie ta różnorodność środowisk była jedną z najbardziej widocznych zmian w porównaniu z poprzednimi edycjami. KUKDM coraz wyraźniej staje się miejscem spotkania całego ekosystemu obliczeń wielkoskalowych i sztucznej inteligencji w Polsce: od naukowców, przez inżynierów, po instytucje odpowiedzialne za kształtowanie polityk technologicznych.
Silnym fundamentem konferencji był program naukowy: 31 prezentacji ustnych oraz 12 prezentacji plakatowych, wyłonionych w drodze recenzji naukowej. Prezentowane badania obejmowały zróżnicowane dziedziny; od nauk ścisłych i technicznych, przez nauki o życiu, po zagadnienia związane z nowoczesnym modelowaniem i analizą danych. Tym, co je łączyło, było wykorzystanie infrastruktury PLGrid, koordynowanej przez ACK Cyfronet AGH. W p
raktyce oznaczało to stworzenie autentycznego oraz interdyscyplinarnego forum, w którym doświadczenia i metody z jednej dziedziny mogą inspirować zupełnie inne obszary badań.
Program wzbogaciły wykłady gościnne, przyciągające licznych uczestników. Poruszano w nich m.in. zagadnienia tworzenia wirtualnego bliźniaka organizmu człowieka czy obliczeniowych metod fałdowania białek. Obok tematów stricte naukowych pojawiły się także prezentacje poświęcone nowoczesnym środowiskom pracy badawczej oraz narzędziom wspierający
m codzienną pracę naukowców, w tym rozwiązaniom opartym na generatywnej sztucznej inteligencji.
KUKDM 2026 to nie tylko konferencja „do słuchania”. Ważnym filarem programu były intensywne szkolenia skierowane do badaczy chcących rozwijać kompetencje w zakresie efektywnych obliczeń na superkomputerach oraz wykorzystania narzędzi AI. Dużym atutem była obecność specjalistów zespołu wsparcia PLGrid, którzy na miejscu prowadzili liczne konsultacje, pomagając uczestnikom lepiej wykorzystywać przyznane zasoby obliczeniowe. Dla wielu użytkowników była to okazja do bezpośrednich rozmów, które trudno zastąpić przeglądem dokumentacji lub korespondencją online.
Wyraźnie europejski wymiar konferencji podkreślały sesje poświęcone infrastrukturze EuroHPC JU. Uczestnicy mogli zapoznać się z możliwościami korzystania z systemów LUMI, LUMI AIF, LUMI-Q, a także z budowanymi w Polsce zasobami PIAST AIF i Gaia AIF. Dzięki temu KUKDM pełnił także rolę praktycznego przewodnika po europejskim krajobrazie HPC i AI, pokazując, jak lokalne projekty wpisują się w szerszy kontekst międzynarodowy. Co ważne, zarówno polskie, jak i europejskie możliwości dla naukowców są konsolidowane i udostępniane w ramach infrastruktury PLGrid (plgrid.pl).
Jednym z wyróżników tegorocznej edycji były panele dyskusyjne, w których udział wzięli przedstawiciele innych centrów komputerów dużej mocy, partnerzy Cyfronetu w konsorcjum Gaia AI Factory, a także reprezentanci inicjatywy Bielik.AI. To właśnie w tych rozmowach najdobitniej wybrzmiała zmieniająca się rola HPC i AI jako elementu nie tylko infrastrukturalnego, lecz także strategicznego dla rozwoju nauki, gospodarki i państwa.
Na zakończenie KUKDM 2026 nie zabrakło akcentu, który idealnie wpisał się w dyskusje o przyszłości HPC i sztucznej inteligencji. Podczas konferencji swoją premierę miały dwa nowe modele Bielik AI (Bielik-PL-11B-v3.0-Instruct oraz Bielik-PL-Minitron-7B-v3.0-Instruct), wyposażone w nowy tokenizer zoptymalizowany pod język polski. Rozwiązania zaprezentowali Krzysztof Ociepa oraz Krzysztof Wróbel, podkreślając znaczenie dostosowania dużych modeli językowych do specyfiki języka i kontekstu lokalnego.
To ważny krok w kierunku szybszego, dokładniejszego i bardziej naturalnego generowania treści po polsku, a jednocześnie dowód na to, że ambitne projekty AI coraz częściej powstają i rozwijają się w ścisłej współpracy ze środowiskiem naukowym oraz infrastrukturą obliczeniową HPC. Modele są już dostępne na platformie Hugging Face, a organizatorzy zachęcali uczestników do testów i eksperymentów, bo właśnie w takim praktycznym wymiarze KUKDM od lat buduje most między teorią a realnym zastosowaniem technologii.
Konferencja organizowana przez ACK Cyfronet AGH potwierdziła, że jest czymś więcej niż corocznym przeglądem projektów. To platforma łącząca ludzi, idee i technologie, gdzie prezentacje, szkolenia, konsultacje i kuluarowe rozmowy wzajemnie się uzupełniają.
„KUKDM od lat jest miejscem, w którym spotykają się użytkownicy, twórcy technologii i instytucje odpowiedzialne za rozwój infrastruktury obliczeniowej”, podkreśla Marek Magryś, dyrektor ACK Cyfronet AGH.
„Zależało nam, aby konferencja była realną przestrzenią wymiany doświadczeń i współpracy. Rosnąca liczba uczestników oraz silna obecność tematów HPC i AI pokazują, że środowisko naukowe coraz odważniej sięga po najnowocześniejsze narzędzia badawcze, a krajowe centra komputerów dużej mocy mogą skutecznie je w tym wspierać”, dodaje.
Jeśli mierzyć wpływ konferencji nie tylko liczbą slajdów, ale realnymi kontaktami, inspiracjami i nowymi pomysłami badawczymi, KUKDM 2026 bez wątpienia była wyjątkowa i jasno pokazała, że polska nauka coraz pewniej porusza się w skali petabajtów danych i petaflopów mocy obliczeniowej.
KUKDM to przede wszystkim ludzie i rozmowy, które zostają na dłużej. Jeśli szukasz miejsca do wymiany doświadczeń, inspiracji i realnych kontaktów między różnymi dyscyplinami nauki, warto być częścią tej społeczności i dołączyć do konferencji za rok.
Podkreśleniem rangi konferencji było objęcie jej honorowymi patronatami przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego Marcina Kulaska, Ministerstwo Cyfryzacji, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rozwoju i Technologii oraz Wojewodę Małopolskiego Krzysztofa Jana Klęczara.
