logo
FA 3/2022 informacje i komentarze

Zgody nie było, mandat wygaszony

Zgody nie było, mandat wygaszony 1

Prof. Przemysław Wiszewski

Wygaśnięcie mandatu rektora Uniwersytetu Wrocławskiego prof. Przemysława Wiszewskiego stwierdził 9 marca minister edukacji i nauki. To reakcja na skargę Komisji Zakładowej NSZZ „Solidarność” UWr, jaka 13 grudnia 2021 r. wpłynęła do resortu. Związkowcy zarzucili prof. Wiszewskiemu, że w 2020 roku bez zgody Rady Uczelni wykonał trzy umowy cywilnoprawne, za które otrzymał wynagrodzenie. Tym warunkuje dodatkowe zarobki rektora ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Brak zgody skutkuje obligatoryjnym wygaszeniem mandatu. Na podstawie tej przesłanki Przemysław Czarnek stwierdził jedynie wystąpienie określonego faktu.

Od stycznia 2020 r. do listopada 2021 r. uczelnia zawarła z rektorem w sumie 12 umów zlecenia bądź o dzieło o łącznej wartości 152,5 tys. zł. Dotyczyły prac związanych z leksykonem tematycznym, redakcji merytorycznej artykułów anglojęzycznych do publikacji oraz przygotowania wstępów do dwóch anglojęzycznych książek, wstępów do poszczególnych części jednej z nich i podsumowania projektu w przypadku drugiej. Sprawa zgłoszona przez związkowców dotyczyła tylko trzech umów (o łącznej wartości 51,6 tys. zł), jako że od lutego 2021 r., po stosownej uchwale Rady Uczelni, rektor miał już zgodę na wykonywanie dodatkowego zajęcia zarobkowego.

Minister podkreślił w swojej decyzji, że zgoda nie obejmuje zadań, których wykonywanie zakończyło się przed jej uzyskaniem. Przypomniał, że celem art. 125 ust. 4 PWSN było „ograniczenie aktywności rektora mogącej zagrozić efektywnemu wykonywaniu jego obowiązków związanych z kierowaniem uczelnią – przez kontrolę takiej aktywności”. To oznacza, że Rada UWr powinna zawczasu wiedzieć o dodatkowych zajęciach i wyrazić na nie zgodę przed ich podjęciem. Tylko w takiej sytuacji można mówić o zrealizowaniu wymogu wynikającego z ustawy. Szef MEiN wyjaśnił też, że pojęcie „dodatkowego zajęcia zarobkowego” nie ogranicza się jedynie do dodatkowego zatrudnienia, ale „oznacza wykonywanie przez rektora uczelni publicznej dodatkowej czynności w jakiejkolwiek formie, która wiąże się z zarobkiem”. Zatem zarówno wykładnia językowa, jak i celowościowa oraz systemowa przesądziły – w ocenie ministra – o wygaśnięciu mandatu, który to fakt zobligowany był on stwierdzić.

Z interpretacją tą nie zgadza się prof. Wiszewski. W wydanym oświadczeniu uznał decyzję za wadliwą prawnie – czego, jak zapowiedział, ma dowodzić w sądzie – oraz „głęboko szkodliwą społecznie”. Tłumaczy, że rada uczelni wydała w 2021 r. zgodę na prowadzenie przez niego badań naukowych jako zajęcia zarobkowego na okres całej kadencji. „Skoro wyraziła zgodę na zajęcie zarobkowe rektora po rozpoczęciu jego kadencji, zgoda ta powinna ulec rozszerzeniu na cały okres od początku kadencji rektora” – przekonuje. I dodaje, że o ile w przypadku rektora kolejnej kadencji przepisy jednoznacznie wskazują termin udzielenia takiej zgody, o tyle ustawa – jego zdaniem – nie określa terminu, w jakim osoba po raz pierwszy zasiadająca w fotelu rektora powinna ją uzyskać. „Nie sposób też przyjąć, że kilka miesięcy przed faktycznym udzieleniem zgody rada uczelni mogłaby podjąć inną decyzję w tej sprawie, ponieważ trudno zakładać, że dokończenie przez rektora realizacji projektów naukowych rozpoczętych przed początkiem kadencji może działać na szkodę uczelni” – uważa prof. Wiszewski.

O ponowne rozpatrzenie sprawy zwrócił się do ministra prof. Arkadiusz Mężyk, przewodniczący Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich. W swoim piśmie zwraca uwagę na niejasności interpretacyjne co do regulacji zapisanej w PSWN oraz brak w przepisach określonego wprost terminu na zajęcie stanowiska przez radę uczelni. Powołuje się także na przepis art. 432 ustawy, który pozostawia ministrowi możliwość, ale nie obliguje go do złożenia wniosku o odwołanie rektora, nawet gdy stwierdzono naruszenie prawa.

Zgody nie było, mandat wygaszony 2

Prof. Jan Sobczyk

Do czasu przedterminowych wyborów, które powinny się odbyć w ciągu 3 miesięcy, obowiązki rektora Uniwersytetu Wrocławskiego będzie pełnił – zgodnie ze statutem uczelni – najstarszy wiekiem członek Senatu. Jest nim prof. Jan Sobczyk, specjalista w dziedzinie fizyki cząstek elementarnych, członek międzynarodowej grupy doświadczalnej T2K i kierownik Zakładu Fizyki Neutrin UWr.

KP

Wróć