logo
FA 2/2021 informacje i komentarze

Katarzyna Gaca–Zając

Dostać się do Scopusa

Wszystkie czasopisma indeksowane w bazie Scopus są monitorowane pod kątem jakości oraz rzetelności wydawniczej. Realizowane jest to na trzy sposoby. Po pierwsze, zespół odpowiadający za bazę Scopus przyjmuje zgłoszenia od społeczności akademickiej oraz od użytkowników bazy. Można i należy zgłaszać przypadki naruszenia zasad etyki, zastrzeżenia odnośnie funkcjonowania czasopisma lub jego jakości – wszystko to, co jest nieuchwytne na podstawie wskaźników ilościowych. Udokumentowane przypadki są analizowane, weryfikowane i zgłoszone czasopismo może zostać skierowane do ponownej oceny przez ekspertów z rady Content Selection and Advisory Board (CSAB). Drugi sposób to coroczne porównywanie sześciu wskaźników ilościowych czasopisma względem ich średniej wartości w dyscyplinie, do której jest ono przypisane. Wskaźniki ilościowe to m.in. udział autocytowań, liczba publikowanych prac, wartość CiteScore itp.; są one opisane na stronie poświęconej bazie Scopus. Jeśli czasopismo nie spełnia przynajmniej jednego z tych wymogów przez dwa następujące po sobie lata, jest poddawane ponownej ocenie przez CSAB. Trzeci sposób to tzw. Radar. Jest to algorytm, który analizuje funkcjonowanie czasopism i identyfikuje zachowania budzące wątpliwości, które mogą wskazywać na drapieżny charakter czasopisma. Należą do nich m.in.: gwałtowny wzrost liczby publikacji, nagły wzrost liczby autocytowań, drastyczna zmiana dystrybucji geograficznej afiliacji autorów. Jeśli zmiany w danym czasopiśmie nie znajdują logicznego wyjaśnienia, czasopismo jest ponownie oceniane przez CSAB w roku, w którym zauważono nieprawidłowości. Tę metodę wdrożono, aby na wczesnym etapie wychwycić czasopisma drapieżne. O ile takowe nie mają szans dostać się do bazy Scopus ze względu na rygorystyczny proces oceny poprzedzający indeksację czasopisma, o tyle może zdarzyć się sytuacja, że czasopismo indeksowane stanie się czasopismem drapieżnym np. wskutek zmiany wydawcy, redakcji lub po prostu przyjmie taki model funkcjonowania.

W przypadku wykluczenia czasopisma z bazy Scopus, redakcja oraz wydawca są informowani o szczegółowych przyczynach, zaś tytuł czasopisma wraz ze wskazaniem ogólnej przyczyny usunięcia jest dodawany do listy czasopism wykluczonych, która jest publicznie dostępna. Na tej liście można znaleźć również informację, który numer czasopisma jest ostatnim indeksowanym. Na usunięte czasopisma nakładany jest pięcioletni okres karencji, a w przypadku ponownego zgłoszenia czasopisma po upływie tego czasu, redakcja i/lub wydawca muszą załączyć wyjaśnienia oraz opis zmian, które zostały wprowadzone w czasopiśmie, aby wyeliminować mankament, który doprowadził do jego wykluczenia.

Dr inż. Katarzyna Gaca–Zając, Elsevier

Wróć