logo
FA 2/2021 okolice nauki

Justyna Jakubczyk

Biblioteka w apce

Urządzenia mobilne, przede wszystkim smartfony, odgrywają coraz większą rolę w codziennym życiu. Wciąż rośnie ich znaczenie w wyszukiwaniu informacji oraz współtworzeniu treści cyfrowych i multimedialnych. Według badań aż 86% czasu korzystania ze smartfonów przeznaczamy na aplikacje mobilne. Nic dziwnego więc, że sięga po nie coraz więcej instytucji, m.in. biblioteki. Okazuje się, że możliwości ich wykorzystania są bardzo duże, a powszechne stosowanie oprogramowania i urządzeń przenośnych spowodowało, że zmienia się dotychczasowe rozumienie pojęcia systemu informacyjnego.

Zaawansowane funkcje ma aplikacja mProlib wykorzystywana przez Wojewódzką i Miejską Bibliotekę w Gorzowie, Bibliotekę Główną Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego w Siedlcach oraz Wyższą Szkołę Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie. Umożliwia zapisy do katalogu bibliotecznego, rezerwację i zamawianie książek, wykonywanie skanów i ksero oraz opłacenie zaległych należności przez użytkownika. Program ma wbudowany skaner kodów QR. Współpracuje z usługą Google Maps, co pozwala zlokalizować poszukiwany dokument w najbliższej bibliotece. Zawiera również dostęp do dokumentów z bibliotek cyfrowych i katalogów Wolnych Lektur, NASBI/OSBI, IBUK Libra i Legimi.

W programie e-Biblioteka Bemowo, oferowanym przez Bibliotekę Publiczną Dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy, znaleźć można funkcję dostępu do katalogu i strony biblioteki, konta bibliotecznego oraz aktualności bibliotecznych. Umożliwia on skanowanie kodu kreskowego książki i wyświetlanie jej metadanych, zdobycie informacji o dostępności w poszczególnych filiach oraz o innych pracach napisanych przez jej autora.

Jednym z najbardziej funkcjonalnych polskich programów bibliotecznych była aplikacja Szukam Książki. Dzięki niej można było przeglądać katalogi kilkuset polskich bibliotek, w których był zainstalowany program MAK+. Umożliwiała wyszukiwanie pełnotekstowe w wybranej bibliotece, w najbliższej okolicy, danym województwie lub w całym kraju. Niestety, prawdopodobnie z powodu małego zainteresowania, aplikacja została wycofana z oferty sklepów internetowych. Zastępuje ją serwis internetowy Szukamksiazki.pl. Podobny los spotkał wiele innych aplikacji, ciągle jednak pojawiają się nowe. O ich powodzeniu na pewno zadecyduje funkcjonalność.

Dzięki czujnikom zastosowanym w smartfonach oraz rozbudowanym funkcjom tych urządzeń aplikacje mogą być atrakcyjnym uzupełnieniem bibliotecznych systemów informacyjnych. Zazwyczaj nie stanowią jedynych rozwiązań informatycznych stosowanych przez te placówki. Często tylko wzbogacają ofertę dostępną poprzez popularne wyszukiwarki. Czasem są częścią większego systemu uczelni lub miasta, na terenie których leży dana biblioteka.

Nie każdy jednak potrafi w pełni korzystać z opcji proponowanych przez aplikacje. Wiele osób po prostu nie wie o ich istnieniu. Pomóc mogą w tym działania upowszechniające, którymi zajmuje się np. Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego prowadząca serwis Biblioteki.org. W serwisie udostępniono materiały edukacyjne na temat możliwości wykorzystania aplikacji mobilnych w systemach bibliotecznych, scenariusze lekcji bibliotecznych, instrukcje poszczególnych programów oraz zapisy webinariów dotyczących zastosowania urządzeń i aplikacji mobilnych w bibliotekach.

Według autora książki technologie mobilne wpisują się w dotychczasową teorię systemów informacyjnych wypracowaną na gruncie bibliologii i informatologii. Udowadnia on, że technologie mobilne rozszerzają możliwości systemów informacyjnych, ponieważ ułatwiają zdobywanie wiedzy. Dzięki przeprowadzonej przez siebie analizie funkcji aplikacji stosowanych w smartfonach pokazuje, jak można zwiększyć funkcjonalność bibliotek i dostęp do ich zasobów.

Justyna Jakubczyk

Grzegorz GMITEREK, Aplikacje mobilne w systemach informacyjnych, Wydawnictwo Naukowe i Edukacyjne SBP, Warszawa 2020.

Wróć