Koszyńce i siatkańce

Beata Mak-Sobota

Szkło daje możliwość wyrażenia siebie i w sztuce, i w działalności o profilu bardziej użytkowym, przy czym spektrum technik szklarskich jest naprawdę wyjątkowe.

Jakie znaczenie miały dla pani studia w pracowni prof. Henryka Wilkowskiego i okres asystentury u prof. Jerzego Chodurskiego?

Czas studiów jest ważnym i bardzo intensywnym etapem życia młodego człowieka. Teraz, będąc po drugiej stronie relacji akademickiej i prowadząc zajęcia ze studentami, widzę, że jest to okres formowania się nie tylko w sensie zawodowym, ale też życiowym, bo także w obszarze budowania relacji. Równie istotne znaczenie jak program studiów mają ludzie, z którymi się spotykamy i ich wiedza oraz doświadczenia. W przypadku studiów artystycznych, kiedy proces kształcenia przebiega głównie na zasadzie mistrz-uczeń, wykładowcy, zwłaszcza jeżeli prowadzą przedmioty kierunkowe, a tak to było w przypadku prof. Henryka Wilkowskiego, stają się postaciami dla nas wiodącymi, wręcz mentorami.

Strunowiec

Co panią skłoniło do wyboru jego pracowni jako dyplomowej?

Gdy dostałam się na studia, moje pierwsze spotkanie ze szkłem odbyło się na zajęciach z podstaw projektowania szkła, które prowadził prof. Jerzy Chodurski. Przechodziliśmy u niego kurs bazowy: poznawaliśmy tworzywo, jakim jest szkło, uczyliśmy się jak z nim pracować, jak do niego podchodzić, by osiągać dobre i ciekawe rezultaty. To była bardzo dobra lekcja. Później, od trzeciego roku, wybieraliśmy pracownie dyplomujące kierunkowe, biorąc pod uwagę osobę prowadzącego. Dla mnie wybór był oczywisty, bo wcześniej miałam okazję zobaczyć w galerii BWA przekrojową wystawę prof. Henryka Wilkowskiego. Ujęło mnie jego podejście do tworzywa i bardzo różne formy obiektów ze szkła, które pokazał – dmuchane, ale też ze szkła płaskiego. Pracował ze szkłem trochę na zasadzie cichego buntownika, szkło płaskie nie było wtedy popularne w pracy artysty szkła, a on po nie sięgał, skręcał jakimiś śrubami, przepiaskowywał. Wydało mi się to niezwykle interesujące.

Osobowość eksperymentatora…

Uznałam więc, że będę pracować nad dalszym sposobem poznawania materii szkła właśnie z prof. Henrykiem Wilkowskim, z jego ówczesnymi asystentami Wojciechem Peszko i Barbarą Zworską-Raziuk. Pracownia to nie tylko osoba profesora, który ją prowadzi i nadaje ton kształceniu, ale też atmosfera, jaką tworzą jego współpracownicy. Dla mnie to wszystko miało znaczenie i lata spędzone w pracowni prof. Wilkowskiego wspominam jako świetny okres. A potem pojawiła się możliwość pozostania na uczelni, bo zaproponowano mi współpracę z prof. Jerzym Chodurskim. Miałam z nim kontakt przez cały okres studiów, gdyż prof. Chodurski jest świetnym fachowcem i specjalistą w zakresie technik kształtowania szkła na gorąco w piecu. Znał wiele metod, które chciałam poznać, więc nierzadko realizując prace w pracowni Wilkowskiego przychodziłam do niego na takie „tajne komplety” i profesor pomagał mi w sprawach technicznych. Gdy okazało się, że jest możliwość współpracy, nie wahałam się ani chwili. Pracowaliśmy razem przez wiele lat i to była dla mnie bardzo ważna osoba, która mocno na mnie wpłynęła – cały szereg rozmów, spotkań, wspólnej pracy, ale też przyjaźni.

Prof. Barbara Zworska-Raziuk pracowała z kolei ze szkłem okiennym, wcześniej zajmowała się szkłem płaskim, witrażem, tworzyła szklane obiekty rzeźbiarskie. A co dla pani było szczególnie interesujące w okresie studenckim?

Story

Z całą pewnością możliwość dotknięcia każdej z technik szklarskich. Miałam pragnienie, żeby wszystkiego spróbować. Dziś zdarza się, że studenci są już ukierunkowani, mają naturalną skłonność do określonej metody, której się poddają i idą w stronę konkretnej techniki. Ja miałam potrzebę spróbowania wszystkiego i poznania pełni możliwości kreacyjnych, jakie daje szkło. Teraz, gdy pani pyta, jak z perspektywy czasu wspominam osoby, z którymi współpracowałam, dostrzegam, że kontakt z nimi przełożył się wyraźne na to, jak później pracowałam ze szkłem. Do dzisiaj została mi chęć eksperymentowania i jak wypracuję już w jakieś technice oczekiwany rezultat, lubię zrobić zwrot i pójść w innym kierunku. Było to zresztą widoczne na tegorocznej wystawie retrospektywnej w muzeum w Wodzisławiu Śląskim pt. Synchronia – teraźniejszość i retrospekcja, która dała mi możliwość przeglądu prac z trzydziestu lat mojej pracy twórczej; ta rocznica mija w bieżącym roku.

I jaka refleksja po trzydziestu latach?

Podejmuję bardzo różne wątki: ideowe i technologiczne, koncepcyjne i narracyjne. Wracając do osób, które miały na mnie wpływ, to pracuję i ze szkłem na gorąco, jak to robił prof. Chodurski, i z taflą szklaną, jak prof. Zworska-Raziuk. Zajmuję się także szkłem dmuchanym, bo pamiętam jak obserwowałam prof. Wilkowskiego, gdy pracował nad cyklem głów na plenerze szklarskim w Stroniu Śląskim. Profesor zaprosił mnie na ten plener, gdy byłam jeszcze studentką i miałam wówczas okazję podpatrywać go bezpośrednio przy piecu hutniczym. Nie jestem więc związana z jednym sposobem traktowania tworzywa szklanego, staram się to robić różnorodnie i zadawać kolejne pytania. Cechuje mnie duża ciekawość, co by było gdyby, ale to dzięki moim wykładowcom znalazłam drogę, żeby pracować ze szkłem w sposób wszechstronny.

A aktualnie, po okresie ultraminimalizmu co panią fascynuje?

Teraz zwracam się bardziej w stronę natury, ale inaczej niż kiedyś, gdy na dyplomie i po ukończeniu studiów natura była obecna w moich pracach na zasadzie podejmowania pewnej tematyki. To były Pejzaże i Widoki – dwa cykle, które realizowałam na różne sposoby, bo i poprzez szkło dmuchane, i poprzez szkło płaskie, na które nakładałam malatury, i poprzez wprowadzanie koloru na dmuchane szklane bryły. Później to się zmieniało, pojawiały się motywy ze zdecydowaną woltą w stronę abstrakcyjnych rozwiązań rzeźbiarskich, jak w cyklu Inkluzjonika. Potem doszłam do jeszcze większej syntezy, której wyrazem był minimalizm ujęty w pracach cyklu Izolacja struktury, z wykorzystaniem szkła płaskiego i szklanych rur czy połączenia szkła z lustrem, papierem w obiektach tworzących cykl Obiekty transliteralne. A w tej chwili jestem znów w fazie zwrotu. Nadal mam wiele pomysłów, mogłabym te wątki pogłębiać, rozwijać, doskonalić, ale z drugiej strony chciałabym pracować ze szkłem nie na terenie dobrze poznanym, oswojonym, tylko wejść na ścieżkę trochę nieznaną, gdzie mogę postawić pytania, trochę poszukać, pogłębić kwestie, które jeszcze są dla mnie niejasne.

Masz wiadomość

Co to za ścieżka?

Od roku towarzyszy mi zainteresowanie zjawiskiem kriokonitów. Są to miejsca na Antarktydzie czy w Arktyce, gdzie śnieg inaczej topnieje niż w innych strefach klimatycznych, wskutek czego tworzą się leje z mikrośrodowiskiem wewnątrz. Na skutek tych inspiracji po okresie pracy ze szkłem na zimno znów wracam do korzystania z pieca elektrycznego i topienia szkła w formie, aby zjawisko, które występuje w naturze, przełożyć na rzeźbę, ale w sposób już bardziej syntetyczny, nie tak narracyjny jak kiedyś. Nurtuje mnie też fakt, że nie jesteśmy bez wpływu na to, co się dzieje ze środowiskiem i z klimatem, dlatego chciałabym tę kwestię poruszyć. Mam nadzieje, że uda mi się to w najbliższym czasie uczynić w sposób interesujący.

Jak od czasu pani studiów zmieniał się zewnętrzny kontekst prowadzenia kierunku, który obecnie nazywa się Sztuka i wzornictwo szkła? Pamiętam z opowiadań prof. Zbigniewa Horbowego, że niegdyś huty przyjmowały studentów na praktyki, mogli wówczas eksperymentować, a czasami mylić się i marnować szkło, bo gospodarka była socjalistyczna i nikt tego szczegółowo nie rozliczał. Potem przyszedł okres transformacji, kiedy przemysł szklarski zaczął upadać. Wspomniana huta w Stroniu Śląskim już nie istnieje…

Siatkańce

Kiedy studiowałam, huty szkła sodowego i kryształowego jeszcze istniały, co dawało duże możliwości praktyk albo pobytów związanych z realizacją. Nie mogę powiedzieć, żeby mocno zajmowano się praktykantami z akademii, bo to jednak był przemysł: były terminy, była określona produkcja. Wspaniale jednak, że mogliśmy się tam pojawić, obserwować te procesy, realizować swoje prace, pomagać projektantom, a także spotykać się i rozmawiać; dotykaliśmy też ekonomicznej strony pracy ze szkłem. Takie doświadczenie było niezwykle cenne. Potem, w okresie transformacji, huty popadły w kłopoty, a kryzysy finansowe spowodowały, że dobrze rozwinięty przemysł szklarski teraz jest już tylko czymś, co możemy wspominać. Obecnie studenci nie mają możliwości przyglądania się procesom produkcyjnym, więc próbujemy przekazać im nasze obserwacje i doświadczenia. Ale z drugiej strony pojawia się inna możliwość pracy ze szkłem. Kiedyś nie było tylu studiów szklarskich, praktyk indywidualnych, warsztatów prowadzonych często przez naszych absolwentów. Trochę zmieniło się wykorzystywanie szkła w prowadzeniu własnej przedsiębiorczości i ścieżka pracy dla projektantów szkła użytkowego jest teraz znacznie węższa. Wzornictwo szkła ma swoją specyfikę, bo niezwykle ważne jest, żeby dobrze poznać materiał, z którym pracujemy, czyli jego właściwości i to co się z nim dzieje w zależności od techniki kształtowania, aby umiejętnie go wykorzystać w pracy projektowej. Hut działających na wielką skalę już nie ma, ale jest jeszcze np. Huta Szkła Kryształowego Julia, gdzie nasi absolwenci są projektantami, a niedawno reanimowała się huta szkła w Polanicy pod nazwą Manufaktura Szkła, działa Krakowska Huta Szkła przy Instytucie Ceramiki i Materiałów Budowlanych, z którą jako Wydział Ceramiki i Szkła realizujemy wspólne projekty.

Czy w związku ze zmianą sytuacji rynkowej przed studentami otworzyły się jakieś nowe możliwości?

Studenci w Katedrze Szkła dobrze poznają technologiczną stronę pracy ze szkłem i są w stanie otworzyć sobie małe studia szklarskie zaopatrzone w piece elektryczne. Rozwinęły nam się także techniki pracy ze szkłem w ogniu palnika i to jest bardzo dobra ścieżka pracy pod względem technologicznym. Poza tym kiedyś, po ukończeniu studiów byliśmy trochę zdani na to, co możemy realizować na miejscu, w kraju. Dzisiaj studenci mają lepszą sytuację, są bardziej otwarci na świat i lepiej wyposażeni w umiejętność komunikacji językowej, co pomaga im realizować swoje aspiracje nie tylko w ojczyźnie, bo generalnie cały świat stoi dla nich otworem i śmiało z tego korzystają.

A jaki rodzaj działalności w obrębie szkła ma szansę zaistnieć na rynku w szerszej skali?

Maui

Z całą pewnością szkło jest fascynującym tworzywem, wiele osób ulega jego urodzie i lubi się nim otaczać. I to zarówno szkłem unikatowym, artystycznym – myślę tu o tworzeniu rzeźb czy obiektów, które dopełniają wnętrza albo przestrzeń publiczną – ale też szkłem użytkowym. Często ludzie szukają czegoś oryginalnego, unikatowego, a szkło i jego piękno, interakcja ze światłem, są w stanie to zapotrzebowanie zaspokoić. Sądzę, że dzisiaj nasz absolwent może tak pracować ze szkłem, żeby, po pierwsze, spełnić potrzebę obcowania ze sztuką szkła, i swoją, i odbiorcy, a po wtóre – tworzyć przedmioty użytkowe. Jest jeszcze kolejna ścieżka, czyli zapewnianie odbiorcom takiej formy spędzania czasu, jak warsztaty połączone z edukacją w zakresie szkła. Wielu naszych kolegów prowadzi własne studia, oferując możliwość kontaktu czy to ze szkłem, czy z ceramiką. Ludzie szukają nowych doznań, dotknięcia czegoś, co jest wyjątkowe, a szkło jest właśnie taką fascynującą materią.

Jakie zmiany nastąpiły w programie i organizacji studiów na Wydziale Ceramiki i Szkła, w odpowiedzi na zmieniająca się rzeczywistość?

Kontekst zewnętrzny, o którym rozmawiamy, zdecydowanie ma przełożenie na zmianę programu. Oczywiście jesteśmy, jako sztuka i wzornictwo szkła, kierunkiem studiów w Akademii Sztuk Pięknych, więc kwestia umiejętności bazowych związanych z rysunkiem i malarstwem jest niezmiernie ważna, bo trzeba rozwijać umiejętność obserwacji, wrażliwość i zdolności manualne. Później dochodzą przedmioty kierunkowe, więc pogłębianie wiedzy o szkle, co stanowi najważniejszą część kształcenia. Staramy się też wprowadzać dużo więcej przedmiotów, które przygotowują do wejścia zawodowego na rynek sztuki, czy prowadzenia własnej przedsiębiorczości. Ja na studiach nie miałam prawa autorskiego, podstaw przedsiębiorczości, zarządzania produktem, a obecnie te przedmioty są już realizowane, co więcej – przygotowujemy się do zmodernizowania programu studiów, bo dostrzegamy zdecydowaną potrzebę pozyskania przez studentów wiedzy związanej z tym, jak się w ogóle odnaleźć w dzisiejszym świecie. Kiedyś było to mniej skomplikowane, ponieważ nie było tak wielu przepisów, regulaminów, regulacji, zasad, formularzy, sprawozdań, życie było zdecydowanie prostsze i realizowanie własnej pracy również. W tej chwili trzeba się w tym świecie znaleźć inaczej i program już te nowe elementy zawiera, a pewnie będzie zawierał ich jeszcze więcej. Dostrzegamy nawet potrzebę, żeby wprowadzić taki element kształcenia, który pokaże studentom, w jaki sposób można się inspirować, motywować do działania, organizować czas, jak pracować nad sobą, żeby w obszarze sztuki i wzornictwa dobrze radzić sobie zarówno z samym tworzywem, jak i wymogami funkcjonowania na rynku pracy.

Jak duże jest obecnie zainteresowanie studiami na kierunku sztuka i wzornictwo szkła?

Wydział Ceramiki i Szkła jest jedynym takim wydziałem w kraju i ma tradycje sięgające początków uczelni. Biorąc pod uwagę demografię, zainteresowanie jest. Może trochę mniejsze niż w przypadku grafiki czy malarstwa, bo jeśli ktoś interesuje się sztuką, to w tę stronę najszybciej się zwraca. Szkło jest pewną niszą, ale widzimy, że studenci bardzo pragną kontaktu z tworzywem i odkrywania na nowo rzemiosła, rękodzieła, prac manualnych.

Cylindron

Następuje już zapewne powolne zmęczenie rzeczywistością wirtualną.

No właśnie, podczas rekrutacji zawsze mamy nadwyżkę kandydatów w stosunku do ilości miejsc, a w tym roku nawet dostrzegliśmy wyraźny skok. Nasza konkluzja jest taka, że wraca chęć pracy w 3D, w kontakcie z materiałem, a szkło daje dodatkowo możliwość pracy dwuobszarowej: wyrażenia siebie i w sztuce, i w działalności o profilu bardziej użytkowym, przy czym spektrum technik szklarskich jest naprawdę wyjątkowe. Ten potencjał, jeśli się go dostrzeże, może uwieść. Podczas „Drzwi Otwartych ASP Wrocław” nierzadko studenci, którzy przychodzą z myślą o innych kierunkach studiów, po zapoznaniu się z naszą ofertą i możliwościami kreacyjnymi szkła ulegają fascynacji i zmieniają swoją decyzję życiową.

Jaki charakter ma prowadzona przez panią Pracownia Projektowania Integrującego?

Studenci dokonują wyboru pracowni już po „zapoznaniu się” ze szkłem w ramach przedmiotów, których treść to podstawy projektowania szkła i podstawy szkła artystycznego. W naszej pracowni, którą prowadzę z dr Justyną Żak, szkło jest głównym elementem rozwiązań projektowych, ale staramy się ze studentami wypracowywać takie koncepcje, żeby pojawiały się także inne tworzywa, inne materiały i pełne spektrum wątków projektowych związanych z oświetleniem czy z meblem. Patrzymy więc bardzo szeroko. Integrujemy przy tym, w odniesieniu do szkła użytkowego, kwestię formy i technologii z funkcjonalnością. Stawiamy studentom zadania w taki sposób, aby szukali różnych kontekstów, różnych odniesień i żeby w swojej pracy projektowej łączyli nie tylko tworzywa, ale też funkcje, pojęcia i zjawiska, które są dla nich interesujące. Czasami można przekazać w projekcie jakąś wiadomość, włączyć kontekst kulturowy, środowiskowy albo historyczny. Na przykład jednym z naszych dyplomów był zestaw lamp inspirowanych Atlantydą.

Atlantydą?

Wydawałoby się, że projekt lamp i Atlantyda to dwie różne kwestie. Okazało się jednak, że łączenie sprzeczności i bardzo odległych punktów może dawać interesujące rozwiązania. W tym przypadku motyw wody i wyspy zainspirował dyplomantkę do opracowania bardzo ciekawych reliefów w technice slumpingu, tworzących tafle kinkietów.

W jaką stronę idą zainteresowania studentów w pani pracowni?

Lava drums

Czasami jest to fascynacja tworzywem, danym rodzajem szkła czy określonym rodzajem technologii, techniki szklarskiej albo zainteresowanie jakimś problemem czy zagadnieniem projektowym, co głównie objawia się, gdy przystępują do realizacji pracy dyplomowej. Wcześniej w ramach pracy kursowej sami, jako wykładowcy, stawiamy im zadania, bo zależy nam na tym, żeby studenci w efektywny sposób uzyskali zakładane efekty uczenia. Ale dyplom to już jest rzecz bardzo indywidualna i tu jesteśmy mocno wsłuchane w głos studentów. Z perspektywy kilku ostatnich lat dyplomowych te ścieżki są bardzo różne: oświetlenie jako element biżuterii wnętrza, zestaw naczyń inspirowany kręgami na wodzie, zestaw meblowo-oświetleniowy sprzyjający relaksowi. Nurt projektowania oświetlenia dominuje w naszej pracowni i studenci chętnie go podejmują. W moim przypadku miejsce studiów stało się zarówno miejscem mojej pracy twórczej i dydaktycznej, którą bardzo sobie cenię, bo pytania zadawane przez młodych ludzi są dla mnie intrygujące i inspirujące. Cieszę się, że mogę im pomagać i jest dla mnie niezwykle ciekawe obserwowanie jak studenci przy naszej pomocy znajdują odpowiedzi i dojrzewają w swojej pracy.

Na jakim etapie studenci wybierają specjalność dyplomową?

Obecnie w przypadku studiów I stopnia już po czterech semestrach zastanawiają się nad tematem pracy dyplomowej, a w przypadku II stopnia – po dwóch. Zmienił się model kształcenia: ja studiowałam na studiach jednolitych, pięcioletnich, ale w pewnym momencie w przypadku wzornictwa, bo w taki obszar zostaliśmy wpisani, pojawił się wymóg studiów dwustopniowych. Natomiast od dwóch lat uczelnie, które posiadają odpowiednią kategorię, mają możliwość zmiany formy studiów. Teraz jesteśmy w procesie powrotu do studiów pięcioletnich.

Wiele uczelni artystycznych korzysta z takiej możliwości.

W sztukach wizualnych, w mojej ocenie, ważny jest czynnik czasu i odpowiednio długi proces rozwoju. Cezura dyplomu licencjackiego trochę go przerywa. Doświadczamy sytuacji, kiedy studenci na studiach licencjackich dobrze pracowali, robili świetne dyplomy, a potem następował okres wypalenia, kolejne dwa lata mijały im niezmiernie szybko i trochę tracili moc, żeby je lepiej spożytkować. Podobne odczucia mają koledzy z innych uczelni, z politechniki czy z uniwersytetu. Drugi stopień jest trochę nieefektywny, zwłaszcza gdy dochodzi perspektywa procesów technologicznych i wymiany doświadczeń, a szkło jest bardzo wymagającym technologicznie materiałem. Cykl pięcioletni na pewno przysłuży się lepszemu przygotowaniu studentów do samodzielnej działalności zawodowej i zapewni właściwy rozwój twórczy.

W przypadku studiów dwustopniowych pojawia się jeszcze problem tzw. magistrów dwuletnich, którzy przychodzą z innych obszarów.

Remedium malis verbis

Tak, istotnie, na drugim stopniu pojawiają się zarówno studenci, którzy kontynuują naukę, jak i ci, którzy przyszli z innych uczelni albo z innych kierunków naszej akademii. Nierzadko są to osoby po kierunkach takich jak sztuka mediów, malarstwo, rzeźba, ale też po kierunkach związanych z tkaniną czy ubiorem w Łodzi. Nie ukrywam, że w przypadku studiów, których osią jest tworzywo, jest to problematyczne, bo wiedza o tworzywie ma ogromne znaczenia, podobnie jak zebrane doświadczenia. Nierzadko było tak, że zachodziła potrzeba wykonania z tymi studentami dodatkowej pracy, ponieważ program nie dawał możliwości, żeby nadrobić braki. Ale z drugiej strony, obecność osób po innych kierunkach była niezwykle ożywcza dla studentów, którzy teren pracy ze szkłem mieli już trochę zbadany. Zdarzało się, że osoby z innych obszarów inaczej myślały, dostrzegały możliwości innych połączeń i nagle wszyscy zaczynaliśmy zastanawiać się nad rozwiązaniami, które wcześniej wydawały się niemożliwe lub mocno ryzykowne. Projektowanie integrujące ma także przełożenie na relacje, które są dla nas ważne. Praca w grupie, dyskusje na zajęciach, gdzie każdy może stawiać pytania, są niezmiernie istotne. Biorąc pod uwagę to, jak należy przygotować się do pracy ze szkłem, uważam, że formuła pięcioletnia jest lepsza. Z drugiej strony, mam w sobie też zrozumienie, że obecnie bardziej waży się zainwestowany czas i studenci chcieliby do pewnych rozwiązań dojść szybciej i prościej, słowem: krótszą drogą. Zakładam jednak, że mają do nas zaufanie i wiedzą, że proponowana przez nas forma studiów będzie dla nich korzystniejsza. Wydawało się, że system dwustopniowy sprzyja większej mobilności, ale tak nie jest, zwłaszcza w przypadku programu Erasmus. Na studiach licencjackich mamy rok bazowy, potem rok drugi kiedy rzeczywiście można gdzieś wyjechać, ale trzeba niebawem wrócić, by przygotować się do dyplomu. Na drugim stopniu w zasadzie zostaje tylko semestr, żeby gdzieś się wybrać. Studenci czasem z tego korzystają, a czasem nie, bo gdy rozważą wszystkie za i przeciw, okazuje się, że mogą wypaść z rytmu i zabraknie im czasu na dyplom. Myślę więc, że jeżeli już naprawdę ktoś inwestuje czas w naukę, to warto, by poświęcił go nieco więcej.

Rozglądając się po pani pracowni, można zobaczyć różnorodne obiekty wykonane ze szkła.

Rzeczywiście, jesteśmy w pracowni i są tu m.in. prace, które ostatnio realizuję w tradycyjnej technice szkła dmuchanego, w dwóch cyklach: Koszyńce i Siatkańce. Prace zostały wykonane w akademii, w naszej hucie Katedry Szkła. Proces technologiczny dmuchania szkła jest bardzo wymagający od strony przygotowania warsztatu huty, przeprowadzenia procesu realizacji, ale też od strony finansowej. Mamy kilka miesięcy w roku, kiedy huta działa – musimy wtedy być gotowi z realizacjami studentów, przede wszystkim tymi dyplomowymi, ale też kursowymi. Realizujemy także jako pracownicy naukowi nasze badania, prace artystyczno-naukowe i projekty. Jeden z moich ostatnich projektów to wspomniane wcześniej cykle, czyli eksperyment związany z tym, jak forma wykonana z siatki wpływa na ukształtowanie naczynia. Przy wdmuchaniu szklanej bańki do siatki, tworzą się efekty optyczne, a po zdjęciu zostaje jej ślad. Pracuję też obecnie nad cyklem unikatowych form użytkowych, są to misy o nazwie Wyspy wulkaniczne. W czasie pracy z hutnikiem kształtujemy bańkę i nakładamy kolor, a potem jest moment dotknięcia szkła od dna i wepchnięcia go do środka i tu dochodzi element kontrolowanej przypadkowości. Ostatecznie ukształtowana i wystudzona w wymagającym procesie bańka zostaje przecięta, a krawędź szkła wyszlifowana. Obiekt ten może być traktowany w pełni jako artystyczny, ale posiada też funkcjonalną wewnętrzną przestrzeń misy.

Co panią najbardziej fascynuje w szkle?

Poznałam chyba każdą technikę. Pracowałam ze szkłem w ogniu palnika, topiłam szkło w formie w piecu elektrycznym, szlifowałam, malowałam i piaskowałam. Można powiedzieć, że nie żałowałam sobie skorzystania z różnych możliwości. Szkło fascynuje mnie w jego interakcji ze światłem, która daje nieprawdopodobne efekty. Dochodzi jeszcze kwestia magii, która dzieje się przy piecu, gdy masa jest gorąca, rozżarzona, a później nabiera krystaliczności wody. Można pokusić się o stwierdzenie, że w procesie dmuchania szkła biorą udział cztery żywioły: masa szklana powstaje przecież z kwarcu, czyli z piasku, potem dochodzi ogień, temperatura i powietrze, by szkło mogło nabrać kształtu, a woda towarzyszy procesowi szlifowania. Trudno oprzeć się żywiołom, może dlatego fascynacja procesami formowania szkła towarzyszy mi nieustannie i sprawia, że cały czas powstają twórcze koncepcje, dzięki którym kontynuuję mój dialog ze szklanym tworzywem.