logo
FA 12/2020 informacje i komentarze

Elżbieta Żądzińska

Ewaluacja w ocenie rektorów

Prof. Elżbieta Żądzińska, rektor Uniwersytetu Łódzkiego i przewodnicząca Komisji ds. Nauki KRASP, przedstawia stanowisko Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich w sprawie najbliższej ewaluacji jakości działalności naukowej uczelni.

Zmiana terminu ewaluacji z roku 2022 na 2023 może skutkować negatywnymi konsekwencjami. Uczelnie mogą mieć problem z nadawaniem stopni naukowych, prowadzeniem szkół doktorskich, pozwoleniami na tworzenie kierunków studiów. To wszystko zależne jest przecież od kategorii naukowej dyscypliny. Jeśli przesuniemy ewaluację, może wytworzyć się niebezpieczna luka oraz sytuacja zawieszenia, pełna niewiadomych.

Popieramy postulat płynący ze środowiska akademickiego o oddzielenie ewaluacji uczelni i instytutów naukowych. Jeśli już oceniać wspólnie, to z uwzględnieniem faktu, że pracownicy uczelni, oprócz działalności badawczej, muszą również kształcić studentów. Ta dysproporcja pomiędzy pracownikami instytutów naukowych i pracownikami badawczo-dydaktycznymi uczelni została w okresie pandemii znacząco pogłębiona ze względu na ogromny wysiłek związany z przygotowaniem w bardzo krótkim czasie zdalnego kształcenia studentów na wszystkich typach zajęć. Wspólna ewaluacja uczelni i instytutów powinna to uwzględniać, np. poprzez wprowadzenie współczynnika kompensującego.

W swoim stanowisku zaznaczamy też, że rozporządzenie w sprawie ewaluacji jakości działalności naukowej dyskryminuje studentów studiów doktoranckich, których dorobek naukowy powinien być traktowany tak samo, jak dorobek uczestników szkół doktorskich. Pomijanie w ewaluacji jakości działalności naukowej uczelni dorobku studentów studiów III stopnia nie znajduje uzasadnienia i jest po prostu niesprawiedliwe. Studenci ci powinni być traktowani na równi z uczestnikami szkół doktorskich, dopóki sytuacja się nie ujednolici.

Jesteśmy przeciwni temu, by ocena działalności naukowej w okresie 4(5)-letnim dzielona była na podokresy. Ocena działalności naukowej w okresie 4(5)-letnim minimalizuje ryzyko nadmiernego wpływu zdarzeń incydentalnych lub losowych na ocenę poszczególnych podmiotów. Im okres oceny jest krótszy, tym potencjalnie większy jest wpływ takich zdarzeń, co może skutkować nieuzasadnioną, nadmiernie wysoką albo zbyt niską oceną dyscypliny w ewaluowanym podmiocie. Paragraf 36 rozporządzenia dotyczącego ewaluacji jakości działalności naukowej w istocie dzieli ten okres oceny, obecnie 5-letni, na dwa niezależne podokresy poprzez wprowadzenie limitu sumy udziałów jednostkowych dla podokresu 2019-2021 na poziomie 220% liczby N. Do tego dochodzi ograniczenie indywidualnych osiągnięć poszczególnych pracowników do 4N w całym okresie ewaluacji 2017-2021. Połączenie tych dwóch ograniczeń może spowodować nieprzewidziane skutki, zwłaszcza w przypadku najmniej licznych dyscyplin w danym podmiocie.

W obliczu rodzącego coraz to nowe wątpliwości podziału okresu oceny na 2 podokresy wyrażamy poparcie dla postulatów środowiska naukowego o ich zniesienie poprzez przyznanie danemu wydawnictwu lub czasopismu liczby punktów wg obecnie stosowanej skali.

Może to nastąpić poprzez wskazywane już w poprzedniej kadencji zastosowanie przeskalowania punktacji publikacji z lat 2017-2018 do rozpiętości punktowej obecnych list (przykładowa metodyka tego zabiegu została opisana w stanowisku umieszczonym na stronie KRASP).

Niezbędne jest pełne uruchomienie Systemu Ewaluacji Dorobku Naukowego (SEDN). Zdecydowanie ułatwi nam to zarządzanie tym dorobkiem w uczelniach i instytutach naukowych, jego poprawną analizę.

Oczywiście najważniejsze, co podkreślam zawsze, jest to, abyśmy znali zasady ewaluacji przed rozpoczęciem okresu poddawanego ocenie.

Wróć