logo
FA 11/2020 informacje i komentarze

Prof. Andrzej Jajszczyk „wice” w ERC

Prof. Andrzej Jajszczyk został wybrany na wiceprzewodniczącego Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych. Będzie jednym z trojga zastępców szefa ERC, którym tymczasowo jest prof. Jean-Pierre Bourguignon.

European Research Council to utworzona w 2007 roku przez Komisję Europejską niezależna agenda Unii Europejskiej finansująca najwyższej jakości badania prowadzone na terenie UE. ERC zarządzana jest przez Radę Naukową, w skład której wchodzi 22 wybitnych europejskich naukowców. Członkowie Rady określają specyfikę grantów i poziom ich finansowania, opracowują roczny program prac, ustalają procedurę oceny wniosków, powołują ekspertów oceniających wnioski, a także monitorują wdrożenie programów. Powoływani są przez Komisję Europejską na czteroletnią kadencję. Od 2017 roku członkiem tego gremium jest prof. Andrzej Jajszczyk, który 9 listopada został wybrany przez Radę na wiceprzewodniczącego ERC. Zastąpi prof. Fabio Zwirnera, odpowiadającego dotąd za nauki fizyczne i techniczne, któremu w grudniu 2020 roku wygasa mandat.

– Cieszę się z kontynuacji mojej pracy dla ERC, tym razem z szerszym zakresem obowiązków. Doceniam zaufanie, którym obdarzyła mnie Rada Naukowa ERC. Czuję się zaszczycony możliwością reprezentowania obszaru nauk ścisłych i technicznych jako wiceprzewodniczący ERC. Rola ERC w finansowaniu ambitnych projektów badawczych wysokiego ryzyka jest trudna do przecenienia. Musimy pamiętać, że tego typu projekty są żyznym podglebiem dla innowacji i tym samym przyczyniają się do umacniania pozycji Europy w mocno zglobalizowanym i konkurencyjnym świecie – powiedział tuż po wyborze.

Co ciekawe, formalnie nie ma jeszcze przedłużonej kadencji w Radzie Naukowej ERC. Sprawa utknęła na biurkach urzędników Komisji Europejskiej, ale – jak mówi uczony – w tej sytuacji jej pozytywny finał to tylko kwestia czasu.

Prof. Jajszczyk jest zatrudniony w Katedrze Telekomunikacji na Wydziale Informatyki, Elektroniki i Telekomunikacji Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie (w latach 2000–2005 był zastępcą jej kierownika). Wcześniej przez wiele lat pracował w Politechnice Poznańskiej, zapoczątkowując tam badania w dziedzinie telekomutacji. Jego główne osiągnięcia w teorii pól komutacyjnych obejmują znaczące przeformułowanie teorii przestrajalnych pól komutacyjnych Beneša, wprowadzenie nowej klasy przepakowywalnych pól komutacyjnych oraz udowodnienie nieblokowalności klasy pól wielopołączeniowych. Zaproponował nowe struktury optycznych i cyfrowych pól komutacyjnych, a także nowe architektury i protokoły sieci zorientowanych na przepływy. W 1994 roku otrzymał tytuł profesora.

Był założycielem i pierwszym redaktorem „IEEE Global Communications Newsletter”, redaktorem „IEEE Transactions on Communications” i redaktorem naczelnym „IEEE Communications Magazine” (wprowadził ten miesięcznik na pierwsze miejsce wśród wszystkich światowych czasopism telekomunikacyjnych w kategorii współczynnika wpływu). W latach 2004–2005 oraz 2010–2011 był dyrektorem ds. czasopism IEEE Communications Society, a w latach 2006–2007 dyrektorem Regionu Europa, Afryka i Bliski Wschód tego samego stowarzyszenia. W latach 2008–2009 pełnił funkcję jego wiceprezesa. W 2008 roku otrzymał prestiżową nagrodę Fundacji na rzecz Nauki Polskiej. Od 2011 do 2015 roku był pierwszym dyrektorem Narodowego Centrum Nauki. W 2013 roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk. Pełni funkcję przewodniczącego Oddziału Krakowskiego PAN. W 2017 roku dołączył do grona członków Academia Europaea. W tym roku został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Umiejętności. Jest autorem bądź współautorem m.in. 12 książek, ponad 300 artykułów naukowych i ponad 60 na temat nauki i szkolnictwa wyższego oraz 19 patentów.

Drugim nowo powołanym wiceprzewodniczącym Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych został prof. Nektarios Tavernarakis z Medical School of the University of Crete (Heraklion, Grecja), członek Rady Naukowej ERC od 2016 r., przewodniczący Rady Dyrektorów w Foundation for Research and Technology-Hellas (FORTH). Będzie odpowiadał za dziedzinę nauk o życiu (zastąpi prof. Damę Janet Thornton). Wraz z prof. Jajszczykiem od 1 stycznia 2021 roku dołączą do prof. Eveline Crone (nauki społeczne i humanistyczne), która kontynuuje swój mandat. Cała trójka będzie jednocześnie pełnić funkcje zastępców przewodniczącego ERC. Tymczasowo, od 24 lipca tego roku do momentu wyłonienia nowego, jest nim prof. Jean-Pierre Bourguignon z École Polytechnique pod Paryżem. Jego poprzednik, prof. Mauro Ferrari, w kwietniu zrezygnował ze stanowiska.

Od 2007 roku w otwartych konkursach ERC wybrano i sfinansowano około 9 tys. projektów. W międzynarodowych czasopismach naukowych opublikowano ponad 110 tys. artykułów odwołujących się do wsparcia ERC. Beneficjenci grantów ERC zdobyli prestiżowe nagrody, między innymi 6 nagród Nobla, 4 medale Fieldsa i 5 nagród Wolfa. ERC umożliwiła naukowcom realizację obiecujących badań prowadzących do przełomowych odkryć naukowych w dziedzinie badań nad rakiem, wczesnym wykrywaniu luk w zabezpieczeniach procesorów komputerowych czy pierwszym obrazie czarnej dziury. Od momentu powstania ERC do 17 polskich jednostek trafiły 42 granty wszystkich kategorii, w tym 27 Starting Grants, 6 Consolidator Grants, 5 Advanced Grants i 3 Proof of Concept Grants. Ostatnią polską zdobyczą jest wart prawie 14 mln euro Synergy Grant, który będzie realizowany w konsorcjum pod kierunkiem prof. Grzegorza Pietrzyńskiego z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN (czytaj na str. 8).

Mariusz Karwowski

Wróć