logo
FA 10/2021 informacje i komentarze

Piotr Kieraciński

Akademia Młodych Uczonych i Artystów

Akademia Młodych Uczonych i Artystów 1

Wrocław był jednym z pierwszych miast w Polsce, które starało się wykorzystać swój akademicki charakter, a z drugiej strony wesprzeć własne środowisko naukowe. Utworzono w tym celu Wrocławskie Centrum Akademickie, a na jego siedzibę władze miasta przeznaczyły zabytkową kamienicę w Rynku. W ten proces zaangażowany był prof. Tadeusz Luty, były rektor Politechniki Wrocławskiej i przewodniczący KRASP, a także doradca prezydenta Wrocławia ds. akademickich. Podczas posiedzenia EUA rektor Uniwersytetu Humboldta w Berlinie powiedział mu o Akademii Młodych przy Brandenburskiej Akademii Nauki i Humanistyki oraz Niemieckiej Narodowej Akademii Nauk Leopoldina, najstarszej tego rodzaju instytucji w Europie, a może i na świecie, powołanej w 2000 r. Stało się to inspiracją do powołania podobnej instytucji we Wrocławiu. W 2010 roku prezydent Wrocławia dr inż. Rafał Dutkiewicz zarządzeniem nr 2573/11 powołał Akademię Młodych Uczonych i Artystów. Ma ona zatem 11 lat, a dr Filip Duszyński, geograf z UWr, wybrany w maju br. przewodniczący Akademii, podkreśla, że była to pierwsza tego rodzaju inicjatywa w Polsce i jedna z pierwszych w Europie. AMUiA należy do międzynarodowego Ruchu Akademii Młodych.

Pierwszych członków wybrała kapituła honorowa, w której skład weszli: prof. Andrzej Białas, ówczesny prezes PAU; prof. Marek Bojarski, ówczesny rektor UWr; dr Rafał Dutkiewicz, ówczesny prezydent Wrocławia; prof. Michał Kleiber, wówczas prezes PAN; prof. Tadeusz Luty, wówczas honorowy przewodniczący KRASP oraz prof. Maciej Żylicz, prezes FNP. Pierwszą przewodniczącą została dr hab. Małgorzata Cebrat z Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Członkowie AMUiA powoływani są z grona kandydatów, którzy sami wnioskują o członkostwo, prezentując referencje z macierzystych instytucji naukowych (i kulturalnych) oraz wypełniając odpowiednie wnioski. Muszą wykazać się m.in. dorobkiem naukowym. Jak podkreśla dr Duszyński, nie chodzi jednak o liczby punktów za publikacje. W tym roku na podstawie kilkunastu aplikacji wybrano czworo nowych członków. Obecnie do AMUiA należy 55 osób. Dzielą się oni na członków zwyczajnych (21) i wspierających (34). Ci drudzy to osoby, które zakończyły pięcioletnią kadencję w AMUiA oraz te, które z powodów formalnych (np. nie posiadają dorobku naukowego) nie mogą być członkami zwyczajnymi.

Główną formą aktywności Akademii są spotkania naukowe, na których badacze reprezentujący różne dyscypliny nauki i sztuki – interdyscyplinarność jest znakiem rozpoznawczym AMUiA – dyskutują na tematy naukowe związane z badaniami jednego z członków. Po zastoju spowodowanym epidemią, nowy przewodniczący chciałby powrócić do formuły regularnych debat we Wrocławskim Centrum Akademickim w kamienicy przy Rynku 13. Akademia opiniuje też wnioski o stypendia miejskie dla doktorantów. Patronem każdego jest znany wrocławski uczony. W tym roku z inicjatywy AMUiA powołano nowe stypendium w zakresie nauk o Ziemi im. Alfreda Jahna. Dr Duszyński chciałby też rozwinąć w Akademii działalność popularyzacyjną. Zależy mu, aby Akademia była mocno osadzona we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku. Powinna ona stanowić głos doradczy władz miejskich oraz być rozpoznawana przez mieszkańców miasta i regionu.

Piotr Kieraciński

Wróć