Gala Nauki Polskiej 2026

Dzień Nauki Polskiej, obchodzony 19 lutego w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika – astronoma-rewolucjonisty, który wstrzymał Słońce i ruszył Ziemię, jest świętem państwowym ustanowionym w 2020 r. W roku 2026 Gala Nauki Polskiej miała miejsce 20 lutego w Teatrze Polskim w Warszawie.

– Wszyscy z ogromnym szacunkiem odnosimy się do państwa gotowości dzielenia się wiedzą, doświadczeniem i pasją. To właśnie ta postawa sprawia, że nauka pozostaje żywym, ciągłym procesem – przekazywanym, rozwijanym i twórczo pogłębianym przez kolejne pokolenia polskich naukowców. Państwa dorobek najlepiej świadczy o tym, że konsekwentna, rzetelna praca naukowa ma wymiar nie tylko akademicki, lecz także społeczny i cywilizacyjny – podkreślał minister Marcin Kulasek, zwracając się do wyróżnionych badaczy i wszystkich uczestników uroczystości.

Najważniejszym punktem gali było wręczenie Nagród Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, które honorują wybitne osiągnięcia w polskim środowisku akademickim.

Szczegółowe zasady przyznawania nagrody opisane są w rozporządzeniu ministra nauki z 23 stycznia 2019 roku (z późniejszymi zmianami). W danym roku minister może przyznać najwyżej 200 nagród, z tego nie więcej niż 180 za znaczące osiągnięcia w zakresie działalności naukowej, dydaktycznej, wdrożeniowej lub organizacyjnej oraz nie więcej niż 20 za całokształt dorobku. Maksymalną wysokość nagrody nie może przekroczyć piętnastokrotności minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego profesora w uczelni publicznej. Wnioski rozpatruje zespół doradczy powołany przez ministra nauki.

Podczas tegorocznej Gali Nauki Polskiej nagrodzono ponad 150 osób. Przyznano wyróżnienia indywidualnie oraz zespołowe. Minister wykorzystał w tym roku całą pulę nagród za całokształt dorobku, honorując tym wyróżnieniem 20 wybitnych naukowców, których wieloletnia praca przyczyniła się do rozwoju dyscyplin takich jak ekonomia, archeologia, chemia czy fizyka. Laureaci to reprezentanci m.in. Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie oraz instytutów Polskiej Akademii Nauk.

Za działalność naukową minister nagrodził 54 osoby. Wyróżnienia otrzymali m.in. badacze z Politechniki Warszawskiej, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Rolniczego w Krakowie, Międzynarodowego Instytutu Mechanizmów i Maszyn Molekularnych PAN i Instytutu Fizyki Jądrowej PAN.

Minister nauki docenił osiągnięcia 34 osób w działalności dydaktycznej. Nagrody trafiły m.in. do przedstawicieli Politechniki Krakowskiej, Uniwersytetu Wrocławskiego i Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Za działalność wdrożeniową minister nagrodził 43 osoby. Laureaci to przedstawiciele m.in. Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu SWPS, Politechniki Koszalińskiej i Politechniki Łódzkiej. Za działalność organizacyjną – za wkład w rozwój instytucji naukowych – minister nagrodził 7 osób. Są to m.in. przedstawiciele Uniwersytetu Zielonogórskiego, Uniwersytetu Wrocławskiego, Uniwersytetu Ekonomicznego w Poznaniu i Polskiej Akademii Nauk.

W opublikowanym dzień wcześniej liście, skierowanym 19 lutego do przedstawicieli świata nauki i szkolnictwa wyższego minister nauki dr inż. Marcin Kulasek napisał, że nagrody te przypominają i podkreślają, że „nauka jest źródłem postępu cywilizacyjnego, racjonalnego myślenia i świadomego kształtowania przyszłości”. Siła polskich badaczy to różnorodność i działania, które codziennie zmieniają rzeczywistość.

Gościem specjalnym tegorocznej gali był dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, polski astronauta, uczestnik międzynarodowej misji kosmicznej, który podczas uroczystości otrzymał złoty medal Zasłużony dla Nauki Polskiej – Sapientia et Veritas.

Laudację na cześć nagrodzonego wygłosiła podsekretarz stanu w MNiSW, Maria Mrówczyńska. – Historia doktora Uznańskiego-Wiśniewskiego pokazuje, że nauka nie jest elitarna, niedostępna ani abstrakcyjna, lecz realna, potrzebna i służąca społeczeństwu. Jego życiorys – od studiów na polskiej uczelni technicznej, przez pracę w CERN, aż po udział w misji kosmicznej – jest świadectwem determinacji, konsekwencji i pasji badawczej. To droga, która pokazuje, że polska nauka może nie tylko uczestniczyć w światowych projektach, ale także je współtworzyć – podkreśliła M. Mrówczyńska.

– To dla mnie ogromny zaszczyt – zarówno w wymiarze osobistym, jak i zawodowym. Z tego miejsca chciałbym zadedykować tę nagrodę całemu zespołowi badawczemu zaangażowanemu w realizację polskiej misji kosmicznej. Nad tym przedsięwzięciem pracowało około 1000 osób, których wiedza, determinacja i współpraca miały kluczowe znaczenie dla jego sukcesu. Dziękuję również Ministerstwu Nauki i Szkolnictwa Wyższego za zorganizowanie ogólnopolskiego cyklu spotkań na uczelniach. Odwiedziliśmy 26 uczelni w 16 województwach, co stworzyło wyjątkową przestrzeń do dzielenia się wiedzą, doświadczeniem oraz popularyzowania osiągnięć polskiej nauki – mówił dr Uznański – Wiśniewski na zakończenie części oficjalnej gali Nauki Polskiej.

Pełna lista laureatów Nagród Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego znajduje się na stronie internetowej forumakademickie.pl