logo
FA 02/2020 Informacje i komentarze

Dominatorzy z Polski

Aż pięcioro naukowców pracujących w Polsce otrzymało granty Europejskiej Organizacji Biologii Molekularnej. Taka sytuacja zdarzyła się po raz pierwszy w 14-letniej historii przyznawania EMBO Installation Grants. W dotychczasowych konkursach w jednym rozdaniu nagradzano nie więcej niż 3 Polaków (w 2006 i 2019). Na stworzenie niezależnych laboratoriów laureaci dostają po 50 tys. euro rocznie przez 3–5 lat.

O EMBO Installation Grant mogą się ubiegać naukowcy z Czech, Polski, Portugalii i Turcji. W tym roku wyróżniono dziewięcioro młodych naukowców. Wśród nich są dr Aleksandra Pękowska oraz dr Grzegorz Sumara z Instytutu Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN, którzy kilka miesięcy temu stanęli na czele pierwszych w Polsce centrów doskonałości naukowej Dioscuri. Dr Pękowska wróciła do Polski z Narodowego Instytutu Zdrowia w Bethesda w stanie Maryland (USA). Bada astrocyty, czyli specyficzne komórki glejowe w mózgu. Ma zamiar poznać genetyczne podstawy ich funkcjonowania oraz zidentyfikować zmiany w genomie, które odpowiadają za ewolucyjną modyfikację biologii astrocytów.

Dr Grzegorz Sumara, który prowadził badania w Centrum Biomedycyny Eksperymentalnej im. Rudolfa Virchowa na Uniwersytecie w Würzburgu, zajmuje się wyjaśnianiem szlaków sygnałowych, odgrywających rolę w chorobach metabolicznych. Jego eksperymenty genetyczne na myszach dotyczą regulatorów tkanki tłuszczowej, wątroby, układu trawiennego i funkcji trzustki oraz białek zaangażowanych w rozwój otyłości, a także cukrzycy typu 2. Wykorzysta je do generowania nowatorskich terapii medycyny precyzyjnej, która ma przywrócić sprawność organizmowi dotkniętemu poważnymi chorobami metabolicznymi.

Kolejnym grantobiorcą jest dr Piotr Szwedziak, kierownik Laboratorium Strukturalnej Biologii Komórki Centrum Nowych Technologii Uniwersytetu Warszawskiego. Do stolicy przyjechał w maju ub.r. z Politechniki Federalnej w Zurychu, gdzie prowadził badania dotyczące sekrecji w bakteriach. Obecnie przedmiotem jego zainteresowania są archeony w kontekście ewolucji organizacji komórkowej. Za pomocą metod biologii strukturalnej i biochemii chce się dowiedzieć, w jaki sposób mogła powstać tak skomplikowana struktura jak komórka ludzka.

Wśród beneficjentów grantów EMBO jest także dwóch badaczy z Małopolskiego Centrum Biotechnologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dr Yusuke Azuma, który po stażu podoktorskim na Uniwersytecie w Poczdamie i na Politechnice Federalnej w Zurychu od 2018 roku jest adiunktem w Laboratorium Bionanonauki i Biochemii MCB UJ, opracowuje sztuczne przedziały subkomórkowe do katalizy poprzez ponowne zaprojektowanie i ukierunkowaną ewolucję samoorganizujących się klatek białkowych. To jeden z najbardziej przyszłościowych sposobów uzyskiwania białek o zdefiniowanej przez użytkownika funkcji.

Z kolei dr Rafał Mostowy, który w 2012 roku wyjechał na podoktorskie stypendium naukowe do Imperial College w Londynie, by prowadzić badania nad pałeczkami zapalenia płuc, używa genomiki bakteryjnej do pomiaru zmian ewolucyjnych w patogenicznych bakteriach. Badając DNA mikrobów powodujących choroby zakaźne, mierzy, jak prędko bakterie potrafią zmieniać się w odpowiedzi na szczepionki czy antybiotyki.

EMBO to międzynarodowa organizacja zrzeszająca ponad 1800 wybitnych badaczy zajmujących się biologią molekularną. Wspiera utalentowane osoby w osiągnięciu jak najlepszych wyników prac badawczych. EMBO Installation Grants mają przyczynić się do zwiększania poziomu internacjonalizacji na europejskich uczelniach oraz mobilności kadry akademickiej. Jednym z wymogów jest spędzenie okresu przynajmniej dwóch lat poza krajem, w którym ma powstać laboratorium. Laureaci stają się również członkami EMBO Young Investigator Network, co umożliwia im korzystanie z całej gamy szkoleń oraz zasobów zrzeszonych instytucji.

MK

Wróć