logo
FA 9/2026 informacje i komentarze

Biblioteczne wyzwania

Biblioteczne wyzwania 1

Fot. Katarzyna Cichoń / Biblioteka Politechniki Białostockiej

W dniach 24–25 września w Bibliotece Politechniki Białostockiej odbył się XXIX Zjazd Konferencji Dyrektorów Bibliotek Akademickich Szkół Polskich, który zgromadził szefów ponad 60 bibliotek akademickich z całego kraju, a także innych przedstawicieli instytucji związanych z nauką, szkolnictwem wyższym i bibliotekarstwem.

Otwierając obrady, rektor Politechniki Białostockiej dr hab. inż. Marta Kosior-Kazberuk, prof. PB, podkreśliła znaczenie bibliotek akademickich jako instytucji wspierających rozwój nauki i kształcenia oraz budujących dostęp do wiedzy w zmieniającym się środowisku cyfrowym. Danuta Szewczyk-Kłos, przewodnicząca Rady Wykonawczej KDBASP, zwróciła uwagę na działania Konferencji na rzecz utrzymania i rozwoju dostępu do źródeł informacji naukowej, traktując to jako jeden z najważniejszych obszarów aktywności bibliotek akademickich.

W Zjeździe uczestniczyli również przedstawiciele instytucji, z którymi KDBASP współpracuje w obszarach istotnych dla funkcjonowania bibliotek akademickich i systemu informacji naukowej: Patrycja Gutowska, zastępca dyrektora Departamentu Nauki Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dr hab. Krzysztof Korotkich, prof. UwB, reprezentujący Konferencję Rektorów Akademickich Szkół Polskich, Marek Michajłowicz, zastępca dyrektora Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego, Grzegorz Ruta, zastępca dyrektora Urzędu Statystycznego w Krakowie oraz dr Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej. Ich udział pozwolił spojrzeć na omawiane zagadnienia także z perspektywy instytucji współtworzących otoczenie nauki i szkolnictwa wyższego.

Tematem przewodnim spotkania były współczesne wyzwania stojące przed bibliotekami akademickimi oraz ich rola w dynamicznie zmieniającym się środowisku nauki i szkolnictwa wyższego. Program obrad obejmował zagadnienia związane z wykorzystaniem sztucznej inteligencji, cyberbezpieczeństwem, otwartą nauką, prawem autorskim oraz rozwojem usług cyfrowych. Jednym z przedstawionych rozwiązań był pilotaż systemu e-użyczeń książek w polskich bibliotekach w modelu Independent Secure Digital Lending, zaprezentowany przez dr. Konrada Gliścińskiego oraz Katarzynę Ślaską z Centrum Cyfrowego. W programie znalazło się także wystąpienie mec. Wojciecha Romanowskiego (DSK Depa Szmit Kuźmiak Jackowski sp.k.), poświęcone praktycznym i prawnym aspektom windykacji należności związanych z korzystaniem ze zbiorów bibliotecznych. Przedstawiciele Urzędu Statystycznego w Krakowie – Ośrodka Statystyki Kultury przedstawili zasady sporządzania sprawozdania K-03 za 2026 rok i omówili najważniejsze zmiany w sprawozdawczości bibliotek do GUS.

Uczestnicy zjazdu dyskutowali również o doświadczeniach bibliotek w realizacji projektów rozwojowych finansowanych ze źródeł krajowych i europejskich. Wskazywano na ich znaczenie dla digitalizacji zbiorów, rozwoju infrastruktury, ochrony zasobów oraz tworzenia nowych usług odpowiadających potrzebom społeczności akademickiej.

Część obrad poświęcono strukturze stanowisk w bibliotekach akademickich i przygotowaniom do wdrożenia Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/970 dotyczącej przejrzystości wynagrodzeń. Joanna Potęga, dyrektor Biblioteki Głównej Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej i członkini Rady Wykonawczej KDBASP, przedstawiła działania Zespołu KDBASP ds. struktury stanowisk oraz wyniki ankiety przeprowadzonej wśród bibliotek akademickich. Pokazały one, że uczelnie znajdują się na różnych etapach przygotowań, a biblioteki nie zawsze są włączane w prowadzone prace. Nowe regulacje dotyczą nie tylko przejrzystości wynagrodzeń, lecz także zasad porównywania pracy o jednakowej wartości. W bibliotekach oznacza to konieczność rzetelnego opisu stanowisk, kompetencji, odpowiedzialności i zakresu obowiązków. Zagadnienia te były kontynuowane podczas panelu poświęconego wartościowaniu pracy i miejscu stanowisk bibliotekarskich w strukturach uczelni.

XXIX Zjazd KDBASP pokazał, jak szeroka jest dziś rola bibliotek akademickich: od zapewniania dostępu do źródeł informacji, przez wspieranie otwartej nauki i rozwój usług cyfrowych, po realizację projektów i udział w procesach organizacyjnych zachodzących na uczelniach. Spotkanie było również okazją do wymiany doświadczeń i dyskusji nad dalszymi kierunkami rozwoju bibliotek akademickich w Polsce.

(JP)

„Forum Akademickie” było patronem medialnym wydarzenia.

Wróć