Subwencje 2020–2025

Żeby sprawdzić, czy sytuacja finansowa nauki jest dobra czy zła, czy się poprawia, czy pogarsza, warto zwrócić się do kilku źródeł. Jednym z nich jest porównanie wysokości subwencji w przeszłości, np. w roku 2020 i subwencji z roku 2025. W poniższych tabelach przedstawiamy subwencje kilkunastu wybranych instytucji, naukowych, nadzorowanych i finansowanych przez ministra odpowiedzialnego za naukę i szkolnictwo wyższe w latach 2020 i 2025.

Subwencje w roku 2025 w relacji do subwencji z roku 2020 wybranych losowo instytucji naukowych wahają się one od nieznacznych spadków do ponad stuprocentowych podwyżek. Wyraźnie widać, że najlepiej mają się uczelnie publiczne, gdzie dużych wzrostów jest sporo, często znacznie powyżej skumulowanej inflacji. AI podpowiedziała, że w okresie 2020-2025 znacznie przekroczy ona 50 %, ale jest to informacja szacunkowa, bowiem ostateczne dane za rok 2025 nie są jeszcze znane. Wzrost subwencji instytutów PAN, może poza wyjątkami, jest niższy niż prognozowana skumulowana inflacja w badanych okresie. Najgorsza pod względem wzrostu wysokości subwencji jest sytuacja instytutów badawczych, bowiem w niektórych przypadkach subwencje po prostu maleją. Wzrost subwencji niepublicznych uczelni akademickich jest nieco niższy od przewidywanej skumulowanej inflacji, ale wybija się w tej grupie – i nie tylko tu, ale w ogóle – Uniwersytet SWPS, którego subwencja wzrosła najbardziej ze wszystkich instytucji naukowych, sporo przekraczając w 2025 roku dwukrotność subwencji z roku 2020.

Budżet państwa wzrósł z 504 mld 800 mln zł w roku 2020 do 921 mld 620 mln zł w roku 2025, czyli o 82,6 %. Byłoby dobrze, gdyby nakłady na szkolnictwo wyższe i naukę rosły razem z budżetem państwa, a ponadto stanowiły coraz wyższy odsetek w krajowym PKB. Tymczasem nakłady na naukę i szkolnictwo wyższe wzrosły w owym okresie z 30,3 mld zł w 2020 roku do 42,5 mld zł z roku 2025, czyli o 40,3 procenta. Myślę, że to poniżej potrzeb – nie tylko nauki, lecz przede wszystkim państwa.