Uczelnia wysokich lotów

Cessna 182

Od pierwszych prób powołania specjalności lotniczych na Politechnice Poznańskiej (PP) minęło już kilkanaście lat i może warto podzielić się doświadczeniami prowadzącymi dziś do sukcesu.

Jak zwykle początki są trudne, a końcowy cel nie zawsze od pierwszych chwil jest widoczny. Można nawet powiedzieć, że efekt końcowy w czasie realizacji poszczególnych zadań jest zwykle modyfikowany. Aby dobrze zacząć, trzeba mieć, jak we wszystkim, trochę szczęścia. W latach 2008-2012 takie szczęście nam dopisało. Pozyskaliśmy duży, jak na owe czasy, projekt finansowany z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki PO KL 4.1 pt. „Era Inżyniera. Rozbudowa potencjału rozwojowego Politechniki Poznańskiej”. Jak sugeruje sam tytuł, środki były przeznaczone wyłącznie na rozszerzenie oferty dydaktycznej uczelni w tym przygotowanie nowych kierunków studiów, studiów podyplomowych, podnoszeniu kompetencji dydaktycznych pracowników, organizacji staży dla studentów i doktorantów we współpracy z otoczeniem przemysłowym i biznesowym, organizacji staży w wiodących ośrodkach akademickich. Łącznie projekt zawierał 20 zadań. Co najważniejsze dla naszego wywodu, dwa z zadań dotyczyły specjalności lotniczych, które wówczas były w uczelni nowością, mianowicie transportu lotniczego i silników lotniczych. W tym drugim przypadku doświadczenie pracowników PP było ograniczone, więc musimy w tym miejscu wyrazić wdzięczność naszym partnerom z Wojskowej Akademii Technicznej, politechnik Warszawskiej i Rzeszowskiej za okazaną nam wówczas pomoc. Udało nam się na tym etapie zorganizować laboratoria konieczne do prowadzenia specjalności silnikowej. Co bardzo ważne, nawiązaliśmy wartościowe kontakty z wieloma jednostkami lotniczymi, jak bazy wojskowe w Krzesinach, Powidzu, Świdwinie czy zakłady naprawcze sprzętu lotniczego i polskie porty lotnicze. Dla dalszego rozwoju lotnictwa kluczowa okazała się współpraca z Aeroklubem Poznańskim im. Wandy Modlibowskiej (jako pierwszy aeroklub w Polsce powstał w 1919 r. i, jak wiadomo, jest dokładnie równolatkiem PP). Aeroklub wówczas dysponował małym lotniskiem trawiastym położonym blisko centrum Poznania na Ligowcu (koło Kobylnicy). W porozumieniu z władzami aeroklubu, korzystając z jego potencjału szkoleniowego, odważyliśmy się zaproponować studentom specjalność pilotaż i rozpocząć szkolenie pilotów. Oczywiście wymagało to zorganizowania Centrum Kształcenia Lotniczego PP, które musi rygorystycznie wypełniać wszelkie wymagania stawiane przez przepisy, a egzekwowane przez Urząd Lotnictwa Cywilnego. Równolegle pozyskaliśmy kolejny grant, który pozwolił początkowo na dzierżawienie trzech statków powietrznych, a później na ich zakup. Zlin 242L oraz Extra 330LX i szybowiec akrobacyjny Fox stanowiły pierwsze własne zasoby szkoleniowe PP.

Wnętrze symulatora

Rozwój potencjału lotniczego i akceptowanie kolejnych roczników studentów do szkolenia na małym lokalnym lotnisku stało się skomplikowane i groziło gorszymi standardami bezpieczeństwa. I tutaj dopisało nam szczęście. Aeroklub dokonał historycznej transakcji sprzedaży Ligowca i nabycia dawnego powojskowego lotniska w Kąkolewie k. Grodziska Wlkp. Wspaniały obiekt o asfaltowej drodze startowej długości ponad 2,3 km, lądowisku trawiastym dla szybowców, łącznie ponad 180 ha.

W tych warunkach Politechnika Poznańska kupiła kilkanaście hektarów gruntu i mogliśmy rozpocząć budowę swoich obiektów. Staliśmy się głównym partnerem aeroklubu na lotnisku i jego poważnym użytkownikiem. Lotnisko to zapewnia, co dla uczelni jest bardzo ważne, bezpieczeństwo szkolonych studentów na znacznie wyższym poziomie.

Jako efekt kolejnych projektów udało się nam wybudować zaplecze administracyjne z wieżą kontrolną, dwa hangary i, co ważne, kupić kolejne samoloty.

Oczywiście po drodze trzeba było rozwiązać masę trudności, ale każdy rozumie, że w takich sytuacjach nic nie toczy się bez oporów. W trakcie realizacji tych projektów udało się również zbudować pewien potencjał w kierunku eksploracji kosmosu, ale to jest pewnie temat na kolejną wypowiedź.

Cessna 172

Czym dysponujemy dzisiaj? Aktualnie prowadzimy w uczelni kierunek lotnictwo, który zawiera pięć specjalności: 1) organizacja ruchu lotniczego, 2) bezpieczeństwo transportu lotniczego, 3) silniki lotnicze i płatowce, 4) pilotaż statków powietrznych, 5) bezzałogowe statki powietrzne.

Rekrutacja studentów – kandydatów na pilotów statków cywilnych na specjalność pilotaż odbywa się po zakończeniu drugiego semestru studiów. Podczas procesu kwalifikacyjnego brane są pod uwagę następujące kryteria: wyniki w nauce (średnia ocen z dwóch semestrów nie mniejsza niż 3,7), badania lotniczo-lekarskie (grupa zdrowia klasy I, wg. PART-MED), potwierdzona znajomość języka angielskiego na poziomie min. B1, testy psychologiczne i rozmowa kwalifikacyjna. Od kandydatów oczekiwane jest również doświadczenie lotnicze i posiadanie licencji PPL. Rocznie akceptujemy do szkolenia 12-14 osób, ale przy dzisiejszym potencjale planujemy w najbliższym czasie podnieść tę liczbę do około dwudziestu kandydatów. Począwszy od roku 2016, kiedy rozpoczęliśmy szkolenie pilotów, do szkolenia zaakceptowaliśmy 73 osoby; 65 z nich ukończyło z sukcesem cały cykl szkolenia, a 55 pracuje w branży lotniczej jako piloci różnych linii lotniczych, z czego jesteśmy bardzo dumni.

Na specjalności pilotaż realizujemy tzw. program szkolenia zintegrowanego. Szkolenie trwa 3,5 roku (750 godz. teorii oraz ponad 200 godz. szkolenia na samolotach, częściowo na symulatorze FNPTII – ALSIM ALX-84). Po trzech sezonach szkolenia studenci są przygotowani, zdają stosowne egzaminy przed komisją ULC i uzyskują licencję zawodową pilota samolotowego cywilnych statków powietrznych CPL(A) wraz z uprawnieniami do lotów wg wskazań przyrządów IR(A), do lotów w samolocie wielosilnikowym ME, szkoleniem w zakresie zapobiegania i wyprowadzania z sytuacji kryzysowych UPRT, a także kursem współpracy w załodze wieloosobowej MCC. Szkolenie odbywa się na lotnisku EPPG Kąkolewo im. Frania Kowalskiego.

Jesteśmy dumni z utworzenia nowego kampusu Uczelni – Kąkolewo. Jak w wielu innych dużych zadaniach zaowocowała konsekwencja przyjętego kierunku rozwoju, która była i jest kontynuowana przez kilka kadencji władz rektorskich. Z końcem czerwca br. rozpoczęliśmy budowę Ośrodka Dydaktyczno-Szkoleniowego oraz nowoczesnego hangaru obsługowego dla mechaników, co znacząco usprawni realizację wielu procesów związanych z edukacją i aktywnością B+R. Inwestycje te zakończą się w 2026 roku.

Dziś dysponujemy zróżnicowanym parkiem statków powietrznych spełniającym wszelkie wymagania, by oferować studentom wszystkie elementy szkolenia: 3 samoloty Tecnam do szkolenia wstępnego, 2 Cessny 172, 2 Cessny 182 oraz dwusilnikowy Seneca-Piper PA-44 i wymienione już wcześniej Zlin i Extra. Ten ostatni jest wykorzystywany we fragmencie szkolenia akrobacyjnego, tzw. UPRT, realizowanego we współpracy z wybitnymi lotnikami grupy akrobacyjnej Żelazny.