Liderzy polskich innowacji

Politechnika Lubelska utrzymała pozycję lidera polskiej wynalazczości. Jej naukowcy uzyskali w ubiegłym roku 88 patentów na swoje wynalazki. Z zestawienia przygotowanego przez Urząd Patentowy RP wynika, że zarówno pod względem zgłoszeń patentowych, jak i liczby otrzymanych praw wyłącznych przodują uczelnie, głównie techniczne (w pierwszej dziesiątce do tej kategorii nie należą tylko: czwarty w rankingu Uniwersytet Przyrodniczy we Wrocławiu z 56 patentami i siódmy Uniwersytet Śląski – 47). Firmy wysłały w raportowanym okresie 1154 wnioski, podczas gdy szkoły wyższe 1375. Jeśli chodzi o udzielone patenty, to rozpiętość jest mniejsza, ale też na korzyść uczelni (975 vs. 842).

Znamienne, że aby stanąć na podium akademickiej wynalazczości w 2021 r. trzeba było osiągnąć wynik trzycyfrowy. Politechnika Lubelska, zajmując wtedy pozycję lidera, miała na swoim koncie 136 wynalazków. Tym razem poprzeczka była zawieszona znacznie niżej, dość powiedzieć, że z najnowszym wynikiem lubelska uczelnia zamknęłaby wówczas pierwszą dziesiątkę. Mimo to jako jedyna obroniła miejsce na podium z poprzedniego rankingu, zdecydowanie wyprzedzając Politechnikę Śląską (65) i Politechnikę Wrocławską (57).

– Stworzyliśmy na uczelni politykę wspierającą patentowanie. Zaczęliśmy od szkoleń, a od kilku dobrych lat mamy już cały system. Na wydziałach działają komisje ds. komercjalizacji. Od lat mamy rzecznika patentowego, dzisiaj są to dwie osoby. Tylko w ub.r. mieliśmy 175 zgłoszeń – mówił w niedawnej rozmowie na łamach „FA” prof. Zbigniew Pater, rektor Politechniki Lubelskiej. Dodał, że na uczelni stworzono Fundusz Komercjalizacji, który powstaje z narzutów na usługi dla otoczenia społeczno-gospodarczego. Z niego opłacane są zgłoszenia i patenty.

W zestawieniu UPRP ujęto 15 uczelni technicznych, 9 uniwersytetów klasycznych, 3 przyrodnicze i 1 medyczny. Spoza uczelni najwyżej – na 27 miejscu – uplasował się Instytut Tele– i Radiotechniczny należący do Sieci Badawczej Łukasiewicz. W gronie ponad 30 sklasyfikowanych podmiotów znalazły się także m.in. jedna uczelnia zawodowa (Akademia Kaliska – 10 wynalazków) i jeden instytut Polskiej Akademii Nauk (Instytut Chemii Fizycznej – 10 wynalazków).

Z ponad 2,2 tys. patentów i ponad 500 praw ochronnych przyznanych polskim wynalazcom najwięcej było autorstwa pracowników jednostek naukowych (48,67%), w tym uczelnianych (975), z instytutów badawczych (164) i jednostek PAN (64). Wszystkie kategorie, łącznie z firmami i osobami fizycznymi, otrzymały znacznie mniej patentów niż rok wcześniej: szkoły wyższe o blisko 600, instytuty badawcze o ponad 140, jednostki PAN o 26. Najwięcej decyzji dotyczyło nowatorskich rozwiązań w zakresie pomiarów (174), inżynierii lądowej (147), innych maszyn specjalistycznych (138), chemii wysokogatunkowych związków organicznych (133) i tworzyw, metalurgii (116).

W 2022 r. do UPRP wpłynęło 28 457 zgłoszeń (rok wcześniej było ich ponad 35 tys.). Udzielono 26 878 praw wyłącznych na przedmioty własności przemysłowej. Do ochrony zgłoszono blisko 4 tys. wynalazków i wzorów użytkowych (mniej o blisko 300 niż w 2021 r.). Dominowały aplikacje w dziedzinie inżynierii lądowej, pomiarów i technologii medycznych. Na miano najbardziej innowacyjnych województw zasłużyły w ubiegłym roku: mazowieckie (371 patentów), śląskie (269), małopolskie (213) i dolnośląskie (179). Na koniec grudnia w Polsce pozostawało w mocy 373 952 prawa wyłączne na przedmioty własności przemysłowej, w tym m.in. 16 243 patenty na wynalazki, 3529 praw ochronnych na wzory użytkowe i 94,1 tys. patentów europejskich.